Aile Hukuku Rehberi 2026 | Boşanma, Nafaka, Velayet ve Mal Paylaşımı
1. AİLE HUKUKU NEDİR?
Aile hukuku; evlilik, boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, soybağı, evlat edinme ve aile içi şiddet gibi konuları düzenleyen hukuk dalıdır. Türkiye’de aile hukuku 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu kapsamında düzenlenmektedir.
Aile hukuku davaları genellikle Aile Mahkemelerinde görülür.
Aile hukukunun temel ilkeleri:
Ailenin korunması
Çocuğun üstün yararı
Eşler arası eşitlik
Sosyal denge ve hakkaniyet
Kamu düzeni
2. BOŞANMA HUKUKU
2.1 Boşanma Nedir?
Boşanma, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Türkiye’de boşanma yalnızca mahkeme kararıyla gerçekleşir.
2.2 Boşanma Türleri
A) Anlaşmalı Boşanma
Şartları:
Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı
Taraflar boşanma konusunda anlaşmalı
Boşanma protokolü hazırlanmalı
Hakim tarafları bizzat dinlemeli
Protokolde mutlaka yer almalıdır:
Velayet
Nafaka
Mal paylaşımı
Tazminat
Kişisel ilişki
Avantajları:
Ortalama 1–3 ay sürer
Daha az maliyetlidir
Yıpranma azdır
B) Çekişmeli Boşanma
Tarafların boşanma veya sonuçlarında anlaşamaması halinde açılır.
Boşanma Sebepleri
Zina
Hayata kast
Kötü muamele
Terk
Suç işleme
Akıl hastalığı
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması
En sık görülen sebep: Şiddetli geçimsizlik
3. BOŞANMA DAVASI NASIL AÇILIR?
Yetkili mahkeme belirlenir
Dava dilekçesi hazırlanır
Harç yatırılır
Deliller sunulur
Ön inceleme yapılır
Tanıklar dinlenir
Bilirkişi raporu alınabilir
Karar verilir
Süre: 1 – 3 yıl arası değişebilir.
4. BOŞANMADA KUSUR VE ÖNEMİ
Kusur:
Tazminatı etkiler
Nafakayı etkiler
Velayeti dolaylı etkileyebilir
Ağır kusurlu eş:
Yoksulluk nafakası alamaz
Manevi tazminat talep edemez
5. NAFAKA TÜRLERİ
5.1 Tedbir Nafakası
Dava süresince verilir.
5.2 Yoksulluk Nafakası
Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eşe verilir.
Şartlar:
Ağır kusurlu olmamak
Gerçekten yoksulluğa düşecek olmak
Süresiz olabilir ancak kaldırılabilir.
5.3 İştirak Nafakası
Çocuğun giderleri için ödenir.
5.4 Nafaka Artırımı ve Kaldırılması
Şartların değişmesi halinde dava açılabilir.
6. VELAYET DAVALARI
Velayet, çocuğun:
Eğitimi
Sağlığı
Temsili
Mal varlığı yönetimi
konularını kapsar.
Mahkeme şunları inceler:
Çocuğun yaşı
Anne-babanın yaşam koşulları
Uzman pedagog raporu
Çocuğun görüşü
Ortak Velayet
Taraflar anlaşırsa mümkün olabilir.
7. MAL REJİMİ VE MAL PAYLAŞIMI
7.1 Yasal Mal Rejimi
2002 sonrası: Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi
Paylaşılacak mallar:
Maaş gelirleri
Ev, araba
Banka hesapları
Emeklilik birikimi
Paylaşılmayacak mallar:
Miras
Bağış
Kişisel kullanım eşyaları
7.2 Katılma Alacağı
Eş, diğer eşin edinilmiş mallarının yarısı üzerinde hak sahibidir.
7.3 Mal Kaçırma Durumu
Boşanmadan önce mal devri yapılmışsa iptal davası açılabilir.
8. ZİYNET EŞYASI DAVASI
Düğünde takılan altınlar kural olarak kadına aittir.
Kadın:
Aynen iade
Bedel talep
edebilir.
9. BOŞANMADA TAZMİNAT
Maddi Tazminat
Beklenen menfaat kaybı.
Manevi Tazminat
Kişilik haklarının zedelenmesi.
10. AİLE KONUTU ŞERHİ
Aile konutu eşin rızası olmadan satılamaz.
Tapuya şerh konulabilir.
11. 6284 SAYILI KANUN (KORUMA TEDBİRLERİ)
Uzaklaştırma
İletişim yasağı
Geçici velayet
Konut tahsisi
Kararlar hızlı alınır.
12. SOYBAĞI VE BABALIK DAVASI
DNA testi
Tanıma
Soybağının reddi
13. EVLAT EDİNME
Şartlar:
30 yaş
5 yıl evlilik
Sosyal inceleme
14. DELİLLERİN ÖNEMİ
WhatsApp kayıtları
HTS kayıtları
Tanık
Banka dökümleri
Sosyal medya
15. BOŞANMA SÜRECİNDE STRATEJİ
Delil planlaması
Mali analiz
Çocuk odaklı yaklaşım
Protokol stratejisi
16. SIK SORULAN SORULAR
Boşanma davası kaç yıl sürer?
Çekişmeli davalar 1–3 yıl sürebilir.
Nafaka süresiz mi?
Yoksulluk nafakası süresiz olabilir.
Mal paylaşımı ne zaman açılır?
Boşanma kesinleştikten sonra.
Ziynet davası zamanaşımı?
10 yıl.
Çocuk kaç yaşında anneye verilir?
Kesin yaş sınırı yoktur.
SONUÇ
Aile hukuku davaları hem hukuki hem psikolojik hem de ekonomik sonuçlar doğurur. Bu nedenle doğru strateji, delil yönetimi ve hukuki destek büyük önem taşır.







