Ticaret Hukuku Rehberi 2026: Tacir, Ticaret Sicili, Anonim ve Limited Şirket, Asgari Sermaye ve Ticari Davalar
Ticaret hukuku, tacirlerin, ticari işletmelerin ve ticaret şirketlerinin hukuki durumunu, ticari işleri ve ticari uyuşmazlıkları düzenleyen hukuk dalıdır. Temel kaynağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’dur (TTK); kanunda hüküm bulunmayan hususlarda Türk Borçlar Kanunu ve diğer mevzuat uygulanır. Bu rehberde tacir ve ticari işletme kavramlarını, ticari işlere özgü kuralları, ticaret sicilini, ticaret unvanını, ticari defterleri, şirket türlerini, anonim ve limited şirketin temel hükümlerini, asgari sermaye uyum süresindeki son gelişmeyi ve ticari davalarda zorunlu arabuluculuğu TTK’nın resmî metnine dayanarak, 18 Ekim 2026 itibarıyla güncel hukuki durumla ele alıyoruz. Her bölüm doğrudan bir soruya net bir cevapla başlar.
Kısa cevap: Tacir, bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir (TTK m.12); tacir basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek, unvan seçmek, işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve ticari defter tutmak zorundadır (m.18). Ticari işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmesi gerekir (m.40). Ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakar (m.5); konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (m.5/A). Sermayesi yeni asgari tutarların (anonim şirkette 250.000 TL, limited şirkette 50.000 TL) altında kalan şirketler için sermaye artırım süresi, 17 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığı tebliğiyle 31 Aralık 2027’ye uzatılmıştır.
Yayın tarihi: 18 Ekim 2026 · Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Hazırlayan: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M.
Bu Rehberde Neler Var?
- Ticaret hukuku nedir?
- Ticari işletme, tacir ve esnaf
- Ticari işlere özgü kurallar (tablo)
- Ticaret sicili
- Ticaret unvanı
- Ticari defterler
- Şirket türleri (karşılaştırma tablosu)
- Anonim şirket
- Limited şirket
- Asgari sermaye ve uyum süresi: 31 Aralık 2027
- Şirket borçlarından sorumluluk
- Ticari davalar ve zorunlu arabuluculuk
- Ticari alacağın tahsili
- Haksız rekabet
- Son yasal değişiklikler
- Sık yapılan hatalar
- Sık sorulan sorular
1. Ticaret Hukuku Nedir?
Kısa cevap: Ticaret hukuku, ticari işletmeyle ilgili ilişkileri ve ticaret şirketlerini düzenleyen özel hukuk dalıdır. TTK’ya göre kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir (m.3).
| Konu | Temel dayanak |
|---|---|
| Ticari işletme, tacir, ticari işler, ticaret sicili, unvan, defterler | 6102 sayılı TTK (m.1 vd.) |
| Ticaret şirketleri (kollektif, komandit, anonim, limited, kooperatif) | 6102 sayılı TTK (m.124 vd.) |
| Kambiyo senetleri (poliçe, bono, çek) | 6102 sayılı TTK (zamanaşımları için İcra ve İflas Hukuku Rehberi) |
| Haksız rekabet | 6102 sayılı TTK (m.54 vd.; Haksız Rekabet Davası) |
| Ticari alacak takibi, iflas, konkordato | 2004 sayılı İİK |
| Zorunlu arabuluculuk | 6325 sayılı Kanun ve TTK m.5/A |
2. Ticari İşletme, Tacir ve Esnaf
Kısa cevap: Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK m.11). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir (m.12).
- Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir (m.11/2). Ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri bu sınırı aşmayan, sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (m.15).
- Tacir sayılma: Bir ticari işletmeyi kurup açtığını ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek ilan etmiş kişi, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır (m.12/2).
- Tüzel kişi tacirler: Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve belirli kamu tüzel kişileri tacir sayılır (m.16).
- Bütünlük ilkesi: Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün hâlinde devredilebilir; işletmeyi bir bütün hâlinde konu alan sözleşmeler yazılı yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir (m.11/3).
| Tacirin yükümlülüğü | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| İflasa tabi olma | Tacir her türlü borcu için iflasa tabidir | TTK m.18/1 |
| Unvan, sicil, defter | Kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve gerekli ticari defterleri tutmak | TTK m.18/1 |
| Basiretli iş adamı | Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir | TTK m.18/2 |
| İhtar ve ihbarların şekli | Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe veya sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta (KEP) ile yapılır | TTK m.18/3 |
| Ticari işletmenin tescili | İşletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde ticaret siciline tescil ve ilan | TTK m.40/1 |
3. Ticari İşlere Özgü Kurallar
Kısa cevap: TTK, tacirlerin ticari işlerinde genel borçlar hukukundan farklı kurallar öngörür: borçların ticari sayılması karinesi, tacirler arasında müteselsil sorumluluk karinesi, faturaya 8 günde itiraz, sözleşme cezasının indirilememesi ve zamanaşımı sürelerinin sözleşmeyle değiştirilememesi bunların başlıcalarıdır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ticari iş karinesi | Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır; gerçek kişi tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirmişse veya durum işin ticari sayılmasına elverişli değilse borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari olan sözleşme diğeri için de ticari iş sayılır | TTK m.19 |
| Müteselsil sorumluluk karinesi | İki veya daha fazla kişi, ticari nitelikteki bir iş dolayısıyla birlikte borç altına girerse, aksi öngörülmemişse müteselsilen sorumlu olur; ancak kefillere ihbar edilmeden temerrüt faizi yürütülemez | TTK m.7 |
| Zamanaşımı | Ticari hükümler koyan kanunlardaki zamanaşımı süreleri, aksine düzenleme yoksa sözleşmeyle değiştirilemez | TTK m.6 |
| Ücret ve faiz hakkı | Ticari işletmesiyle ilgili iş veya hizmet gören tacir uygun ücret isteyebilir; verdiği avans ve yaptığı giderler için ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır | TTK m.20 |
| Fatura ve teyit mektubu | Faturayı alan, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriğe itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır; aynı kural sözleşme içeriğini doğrulayan teyit mektubu için de geçerlidir | TTK m.21 |
| Sözleşme cezası | Tacir borçlu, aşırı ücret veya sözleşme cezası kararlaştırıldığı iddiasıyla indirim isteyemez (TBK m.121/2, 182/3 ve 525’te yazılı hâllerde) | TTK m.22 |
| Faiz | Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir; faizin anaparaya eklenerek tekrar faiz yürütülmesi şartı yalnız cari hesaplarla her iki taraf bakımından ticari nitelikteki ödünç sözleşmelerinde geçerlidir; ticari borcun faizi vadenin bitiminden, vade yoksa ihtar gününden başlar | TTK m.8, 10 |
Ticari işlerde kanuni faiz ve temerrüt faizi için ilgili mevzuat uygulanır (TTK m.9); güncel oranları Yasal Faiz Oranı Hesaplama Aracı ile hesaplayabilirsiniz. Tacirler arasındaki satışlarda TBK’nın satış hükümleri, TTK m.23’teki özel hükümler saklı kalmak şartıyla uygulanır. Tüketicinin korunmasına ilişkin hükümler saklıdır (TTK m.8/3); tüketici işlemleri için Tüketici Hukuku Rehberi‘ne bakabilirsiniz.
4. Ticaret Sicili
Kısa cevap: Ticaret sicili, ticaret sicili müdürlüklerince tutulur; tescil edilen hususlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir ve ilanla üçüncü kişilere karşı hukuki sonuç doğurur (TTK m.24, 35, 36). Her tacir, ticari işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde işletmesini ve ticaret unvanını işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirir (m.40).
- İstem üzerine tescil: Tescil kural olarak istem üzerine yapılır (m.27). Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur (m.31).
- İnceleme: Sicil müdürü, tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını inceler; şirket sözleşmesinin emredici hükümlere aykırı olup olmadığına bakar. Çözümü bir mahkeme kararına bağlı hususlar geçici olarak tescil edilir; ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını ispat etmezse geçici tescil silinir (m.32).
- İtiraz: Sicil müdürlüğünün kararlarına karşı tebliğden itibaren 8 gün içinde sicilin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine itiraz edilebilir (m.34).
- Güven ilkesi: Tescil kaydı ile ilan edilen durum arasında aykırılık varsa, gerçek durumu bildikleri ispat edilmedikçe üçüncü kişilerin ilan edilen duruma güvenleri korunur (m.37).
- İdari para cezaları: Tescili zorunlu olup da verilen süre içinde istemde bulunmayan ve kaçınma sebebini bildirmeyen kişiye 2026 yılı için 22.194 TL (m.33/2); tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara 44.443 TL (m.38/1) idari para cezası uygulanır. Bu tutarlar, Ticaret Bakanlığı’nın 17.12.2025 tarihli ve 33110 sayılı Resmî Gazete’deki tebliğiyle belirlenen 2026 yılı tutarlarıdır; gerçeğe aykırı tescilden zarar görenlerin tazminat hakları saklıdır.
5. Ticaret Unvanı
Kısa cevap: Her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri ticaret unvanıyla yapmak ve işletmesiyle ilgili senetlerle diğer belgeleri bu unvan altında imzalamak zorundadır (TTK m.39). Usulen tescil ve ilan edilmiş ticaret unvanını kullanma hakkı sadece sahibine aittir (m.50).
- Gerçek kişi tacir: Unvan, ekler yapabilmek kaydıyla kısaltılmadan yazılacak ad ve soyaddan oluşur (m.41).
- Kollektif ve komandit şirketler: Unvan, ortakların (komanditlerde komandite ortakların) adı ve soyadıyla şirketi ve türünü gösteren ibareyi içerir (m.42).
- Anonim, limited ve kooperatif şirketler: İşletme konusu gösterilmek şartıyla unvanlarını serbestçe seçebilirler (m.43).
- Devir: Ticaret unvanı işletmeden ayrı olarak başkasına devredilemez; işletmenin devri, aksi açıkça kabul edilmedikçe unvanın devri sonucunu doğurur (m.49).
- Yaptırım: Unvanda yanıltıcı ek yapılmasına ilişkin m.46’yı ihlal edenler veya m.49’a aykırı olarak unvanı devredenlerle devralan ve kullananlar üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (m.51/3). Unvanı haksız kullanılan kişi, tecavüzün tespitini ve yasaklanmasını isteyebilir (m.52).
6. Ticari Defterler
Kısa cevap: Her tacir ticari defterleri tutmak ve defterlerinde ticari işlemlerini ile işletmesinin iktisadi ve mali durumunu açıkça görülebilir şekilde ortaya koymak zorundadır (TTK m.64). Ticari defterler ve belgeler on yıl saklanır; saklama süresi, son kaydın yapıldığı vb. takvim yılının bitişiyle başlar (m.82).
- Kayıt ilkeleri: Defterler Türkçe tutulur; kayıtlar eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli yapılır; bir kayıt, önceki içeriği belirlenemeyecek şekilde çizilemez ve değiştirilemez (m.65).
- Envanter ve finansal tablolar: Tacir, açılışta ve her faaliyet dönemi sonunda envanter çıkarır; faaliyet dönemi oniki ayı geçemez (m.66). Yılsonu finansal tablolar Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun düzenlenir, Türkçe ve Türk Lirası ile hazırlanır ve tacir tarafından tarih atılarak imzalanır (m.69-71).
- Onay: Defterlerin açılış onayları kural olarak noter tarafından yapılır; anonim ve limited şirketlerin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılış onayları ticaret sicili müdürlüklerince yapılır; elektronik ortamda tutulan defterlerde noter veya ticaret sicili müdürlüğü onayı aranmaz (m.64).
- Delil niteliği: Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine tarafların ticari defterlerinin ibrazına karar verebilir (m.83).
- Yaptırım: Ticari defterlerin mevcut olmaması, hiçbir kayıt içermemesi veya TTK’ya uygun saklanmaması hâllerinde sorumlular üç yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılır (m.562/6).
7. Şirket Türleri
Kısa cevap: Ticaret şirketleri kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir (TTK m.124/1). Kollektif ve komandit şirket şahıs şirketi; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır (m.124/2). Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir (m.125).
| Kollektif şirket | Anonim şirket | Limited şirket | |
|---|---|---|---|
| Niteliği | Şahıs şirketi | Sermaye şirketi | Sermaye şirketi |
| Ortaklar | Gerçek kişiler (m.211) | Bir veya daha fazla pay sahibi kurucu (m.338) | Bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi; ortak sayısı elliyi aşamaz (m.573, 574) |
| Ortakların sorumluluğu | Ortaklardan hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamıştır (m.211) | Pay sahipleri yalnız taahhüt ettikleri sermaye payları ile sorumludur (m.329) | Ortaklar şirket borçlarından sorumlu değildir; taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemek ve sözleşmedeki ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür (m.573) |
| En az sermaye | – | 250.000 TL (kayıtlı sermaye sisteminde başlangıç sermayesi 500.000 TL); kanundaki tutar 50.000 TL olup Cumhurbaşkanı kararıyla artırılmıştır (m.332) | 50.000 TL; kanundaki tutar 10.000 TL olup Cumhurbaşkanı kararıyla artırılmıştır (m.580) |
| Kuruluş şekli | Yazılı şirket sözleşmesi; imzalar noterce onaylanır veya ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanır (m.212) | Esas sözleşme; imzalar noterce onaylanır veya ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda atılır (m.335) | Şirket sözleşmesi yazılı yapılır ve ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanır (m.575, 585) |
| Yönetim | Ortaklar | Yönetim kurulu (m.359, 365) | Bir veya birden fazla müdür (m.623) |
Kollektif şirketin tanımı ve kuruluşuyla ilgili TTK m.211 vd. hükümleri uygulanır; komandit ve kooperatif şirketler bu rehberde ayrıntılı ele alınmamıştır. Şirket kuruluşunda esas sözleşmenin hazırlanması ve sözleşme risklerinin yönetimi için Fatsa Sözleşme Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
8. Anonim Şirket
Kısa cevap: Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir; pay sahipleri sadece taahhüt ettikleri sermaye payları ile sorumludur (TTK m.329). Anonim şirketler, kanunen yasaklanmamış her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir (m.331).
- Kuruluş: Şirket, kurucuların sermayenin tamamını ödemeyi şartsız taahhüt ettikleri, imzalarının noterce onaylandığı veya ticaret sicili müdürü yahut yardımcısı huzurunda imzaladığı esas sözleşmede anonim şirket kurma iradelerini açıklamalarıyla kurulur (m.335). Kuruluş belgeleri sicil dosyasına konulur ve birer nüshaları şirket tarafından beş yıl saklanır (m.336).
- Kurucu sayısı: Anonim şirketin kurulabilmesi için pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucunun varlığı şarttır; pay sahibi sayısı bire düşerse durum yedi gün içinde yönetim kuruluna bildirilir ve yönetim kurulu yedi gün içinde şirketin tek pay sahipli olduğunu tescil ve ilan ettirir (m.338).
- Yönetim kurulu: Anonim şirket yönetim kurulu tarafından yönetilir ve temsil olunur (m.365). Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadır (m.369). Esas sözleşmede aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir (m.370).
- Devredilemez görevler: Şirketin üst düzeyde yönetimi, yönetim teşkilatının belirlenmesi, muhasebe ve finans denetimi düzeninin kurulması, müdürlerin atanması ve görevden alınması, defterlerin tutulması, yıllık faaliyet raporunun düzenlenmesi ve borca batıklık durumunda mahkemeye bildirim yönetim kurulunun devredilemez görevleri arasındadır (m.375).
- Genel kurul: Pay sahipleri haklarını genel kurulda kullanır (m.407). Olağan toplantı her faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde yapılır; olağan toplantıda organların seçimi, finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık raporu, kârın kullanım şekli ve yönetim kurulu üyelerinin ibraları gibi konular görüşülür (m.409). Genel kurul, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan ilanla, ilan ve toplantı günleri hariç toplantı tarihinden en az iki hafta önce çağrılır (m.414).
- Sermaye kaybı ve borca batıklık: Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar sebebiyle karşılıksız kalırsa yönetim kurulu genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve iyileştirici önlemler sunar; üçte ikisi karşılıksız kalırsa genel kurul sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanması yönünde karar vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer. Borca batıklık şüphesi uyandıran işaretler varsa yönetim kurulu aktiflerin hem işletmenin devamlılığı hem de muhtemel satış fiyatları esasına göre ara bilanço çıkarır; alacakları karşılamadığı anlaşılırsa durumu asliye ticaret mahkemesine bildirir (m.376). Borca batık şirketlerin iflası ve konkordato için İcra ve İflas Hukuku Rehberi‘ne bakabilirsiniz.
9. Limited Şirket
Kısa cevap: Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan ve esas sermayesi belirli olan şirkettir; ortaklar şirket borçlarından sorumlu değildir, taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemek ve şirket sözleşmesindeki ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür (TTK m.573). Ortak sayısı elliyi aşamaz (m.574).
- Sermaye: Kanundaki en az esas sermaye 10.000 TL’dir; 24.11.2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile limited şirketler için en az esas sermaye tutarı 50.000 TL’ye yükseltilmiştir (m.580).
- Kuruluş: Şirket sözleşmesinin yazılı yapılması ve kurucular tarafından ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanması şarttır (m.575). Nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az yüzde yirmibeşinin tescilden önce ödenmesi şartı limited şirketler bakımından uygulanmaz (m.585).
- Tek ortaklı şirket: Ortak sayısı bire düşerse durum yedi gün içinde müdürlere bildirilir ve müdürler yedi gün içinde şirketin tek ortaklı olduğunu tescil ve ilan ettirir (m.574).
- Pay devri: Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır; şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse devir için ortaklar genel kurulunun onayı şarttır ve devir bu onayla geçerli olur. Genel kurul, sözleşmede başka türlü düzenlenmemişse sebep göstermeksizin onayı reddedebilir; bu durumda ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklıdır (m.595). Miras, mal rejimi veya icra yoluyla geçişte genel kurul onayı aranmaz; ancak şirket, iktisabın öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde payın geçtiği kişiyi onaylamayı reddedebilir (m.596).
- Organlar: Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesiyle düzenlenir; en azından bir ortağın yönetim hakkı ve temsil yetkisi bulunmalıdır (m.623). Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi, müdürlerin atanması ve görevden alınması, finansal tabloların onaylanması ve kâr payı kararları ile esas sermaye paylarının devirlerinin onaylanması genel kurulun devredilemez yetkileri arasındadır (m.616).
- Ortağın çıkması: Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir (m.638). Anayasa Mahkemesi, 25.12.2025 tarihli ve E.2025/128, K.2025/273 sayılı kararıyla, bir ortağın haklı sebeplerle şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulmasına ilişkin ibareyi (m.616/1-h ve m.623/3) “iki ortaklı limited şirketler” yönünden iptal etmiştir.
10. Asgari Sermaye ve Uyum Süresi: 31 Aralık 2027
Kısa cevap: Anonim şirketlerde en az esas sermaye 250.000 TL, kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi 500.000 TL, limited şirketlerde en az esas sermaye 50.000 TL’dir (TTK m.332, 580; 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Sermayesi bu tutarların altında olan mevcut şirketler için TTK Geçici Madde 15’teki uyum süresi, Ticaret Bakanlığı’nın 17 Ekim 2026 tarihli ve 33403 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğiyle 31/12/2027 tarihine kadar uzatılmıştır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yeni asgari tutarlar | Anonim şirket 250.000 TL (kanundaki tutar 50.000 TL); kayıtlı sermayeli halka açık olmayan anonim şirket başlangıç sermayesi 500.000 TL (kanundaki tutar 100.000 TL); limited şirket 50.000 TL (kanundaki tutar 10.000 TL) | TTK m.332, 580; 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (24.11.2023) |
| Uyum yükümlülüğü | Sermayeleri en az sermaye tutarının altında olan anonim ve limited şirketler, sermayelerini belirlenen tarihe kadar yeni tutarlara yükseltir; aksi hâlde infisah etmiş sayılır. Çıkarılmış sermayesi en az 250.000 TL olan kayıtlı sermayeli halka açık olmayan anonim şirketler başlangıç ve çıkarılmış sermayelerini 500.000 TL’ye yükseltmezse bu sistemden çıkmış sayılır | TTK Geçici Madde 15/1 (7511 sayılı Kanun) |
| Kanundaki son tarih | 31/12/2026 | TTK Geçici Madde 15/1 |
| Uzatma yetkisi | Ticaret Bakanlığı süreyi birer yıl olarak en çok iki defa uzatabilir | TTK Geçici Madde 15/3 |
| Güncel süre | 31/12/2027 tarihine kadar uzatılmıştır; tebliğ yayımı tarihinde (17.10.2026) yürürlüğe girmiştir | Ticaret Bakanlığı Tebliği, RG 17.10.2026, S.33403 |
| Genel kurul kolaylığı | Sermayenin yeni tutarlara yükseltilmesi için yapılacak genel kurul toplantılarında toplantı nisabı aranmaz, kararlar toplantıda mevcut oyların çoğunluğuyla alınır ve bu kararlar aleyhine imtiyaz kullanılmaz | TTK Geçici Madde 15/2 |
Kanun metnine göre Bakanlığın uzatma yetkisi birer yıl olarak en çok iki defadır; 17 Ekim 2026 tarihli tebliğ süreyi 31/12/2027’ye uzatmıştır. Sermaye artırımı için gerekli genel kurul kararı, esas sözleşme değişikliği ve ticaret siciline tescil işlemleri şirketlerin güncel durumuna göre planlanmalı; uzatma kararları nedeniyle son tarih değişebileceğinden Resmî Gazete takip edilmelidir. Sermaye kaybı hâlinde TTK m.376’daki yükümlülükler ayrıca saklıdır.
11. Şirket Borçlarından Sorumluluk
Kısa cevap: Sermaye şirketlerinde (anonim ve limited) ortaklar şirket borçlarından kural olarak kişisel sorumlu değildir; kollektif şirkette ise ortaklardan hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamıştır. Yöneticilerin ayrıca kendi kusurlarından doğan sorumluluğu vardır (TTK m.553).
- Anonim şirket: Pay sahipleri yalnız taahhüt ettikleri sermaye payları ile sorumludur (m.329).
- Limited şirket: Ortaklar şirket borçlarından sorumlu değildir; yalnızca taahhüt ettikleri esas sermaye payını ve sözleşmedeki ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirir (m.573).
- Kollektif şirket: Ortaklar şirketin borç ve taahhütlerinden müteselsilen ve bütün malvarlığı ile sorumludur; şirkete karşı yapılan icra takibi semeresiz kalmışsa veya şirket sona ermişse yalnız ortak aleyhine dava açılabilir ve takip yapılabilir (m.236, 237). Ortakların kişisel mallarına ihtiyati haciz konulmasına engel yoktur (m.237/2); bkz. İhtiyati Haciz Rehberi.
- Yöneticilerin sorumluluğu: Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur (m.553/1).
12. Ticari Davalar ve Zorunlu Arabuluculuk
Kısa cevap: Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın TTK’da ve ilgili diğer kanunlarda sayılan hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır (TTK m.4). Aksine hüküm bulunmadıkça dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakar (m.5). Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (m.5/A).
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ticari dava | Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hukuk davaları; ayrıca TTK, fikrî mülkiyet mevzuatı, bankalar ve finansal kurumlara ilişkin düzenlemeler ve TBK’daki bazı sözleşmelerden doğan davalar | TTK m.4 |
| Görevli mahkeme | Asliye ticaret mahkemesi; asliye ticaret ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerde görev kuralına dayanılmamışsa asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder | TTK m.5 |
| Dava şartı arabuluculuk | Konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması | TTK m.5/A/1 |
| Arabuluculuk süresi | Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir | TTK m.5/A/2 |
| Zamanaşımı etkisi | Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez | 6325 sayılı Kanun m.18/A-15 |
Dava şartı arabuluculuğun kapsamı için Dava Şartı Arabuluculuk ve Arabuluculuk Nedir? yazılarımıza bakabilirsiniz; arabuluculuk ücretini Arabuluculuk Ücret Hesaplama Robotu ile hesaplayabilirsiniz. İtirazın iptali davasında arabuluculuk şartı ve Yargıtay 23. Hukuk Dairesi’nin uyuşmazlık giderme kararı için İcra Takibine İtiraz Rehberi‘ne bakabilirsiniz.
13. Ticari Alacağın Tahsili
Kısa cevap: Ticari alacağın tahsili için genellikle şu sıra izlenir: borçlunun temerrüde düşürülmesi (tacirler arasında noter, taahhütlü mektup, telgraf veya KEP ile ihtar, TTK m.18/3), ihtiyati hacizle güvence ihtiyacı varsa mahkemeden ihtiyati haciz talebi, icra takibi başlatılması ve itiraz hâlinde itirazın iptali davası (öncesinde arabuluculuk).
- Kambiyo senedi varsa: Çek, poliçe veya bono dayanaklı alacaklarda kambiyo senetlerine özgü takip yolu kullanılabilir (İİK m.167 vd.); ödeme için 10 gün, itiraz için 5 gün gibi süreler farklıdır. Ayrıntılar İcra ve İflas Hukuku Rehberi‘ndedir.
- İtiraz hâlinde: İlamsız takipte 7 günlük itiraz süresi, itirazın kaldırılması ve iptali yolları için İcra Takibine İtiraz Rehberi‘ni inceleyebilirsiniz.
- Delil: Fatura ve teyit mektuplarına 8 gün içinde itiraz edilmemesinin sonucu (TTK m.21) ve ticari defterlerin delil değeri (m.83) uyuşmazlıkta önem kazanır.
- Maliyet: Takip masraflarını ve harçları İcra Masrafı Hesaplama Aracı ile, faizi İcra Faiz Hesaplama Aracı ile hesaplayabilirsiniz.
- Borçlu açısından: Borçlu konkordato ile yeniden yapılandırma talep edebilir; konkordatonun işçi alacaklarına etkisi için Konkordato İşçi Alacağı Haklarını Nasıl Etkiler? yazımıza bakabilirsiniz.
14. Haksız Rekabet
Rakiplerin veya müşterilerin ekonomik çıkarlarına zarar veren, dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamalar TTK m.54 vd. hükümlerinde düzenlenen haksız rekabet kapsamındadır. Dava şartları, süreleri ve yaptırımları için Haksız Rekabet Nedir? Haksız Rekabet Davası Nasıl Açılır? rehberimize bakabilirsiniz. Ticaret unvanının haksız kullanımına ilişkin ayrı hükümler için yukarıdaki ticaret unvanı bölümüne da göz atabilirsiniz.
15. Son Yasal Değişiklikler
- Ticaret Bakanlığı Tebliği (RG 17.10.2026, S.33403): Anonim ve limited şirketlerin sermayelerini yeni asgari tutarlara yükseltme süresi 31/12/2027’ye uzatıldı; tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
- Anayasa Mahkemesi E.2025/128, K.2025/273 (25.12.2025): TTK m.616/1-h ve m.623/3’teki ortağın haklı sebeplerle şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulmasına ilişkin ibare “iki ortaklı limited şirketler” yönünden iptal edildi.
- Ticaret Bakanlığı Tebliği (RG 17.12.2025, S.33110): TTK’ya göre 2026 yılında uygulanacak idari para cezası tutarları belirlendi (örneğin m.33/2’de 22.194 TL, m.38/1’de 44.443 TL).
- 7511 sayılı Kanun (2024): TTK’ya Geçici Madde 15 eklendi (asgari sermaye uyumu); ayrıca m.375/1-d değiştirildi (müdürlerin atanması ve görevden alınması).
- 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (24.11.2023): Anonim şirketlerde en az esas sermaye 250.000 TL, kayıtlı sermayeli halka açık olmayan anonim şirketlerde 500.000 TL, limited şirketlerde 50.000 TL’ye yükseltildi.
16. Sık Yapılan Hatalar
- İşletmeyi 15 gün içinde tescil ettirmemek: Tescil zorunludur; verilen süre içinde istemde bulunmayan ve kaçınma sebebini bildirmeyen kişiye idari para cezası uygulanır (m.33, 40).
- Ticari defterleri tutmamak veya saklamamak: Defterlerin bulunmaması veya hiç kayıt içermemesi adli para cezası gerektirir; belgeler on yıl saklanmalıdır (m.82, 562/6).
- Faturaya itiraz etmemek: Faturayı alan, 8 gün içinde itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır (m.21).
- Temerrüt ihtarını yanlış şekilde yapmak: Tacirler arasında temerrüde düşürme ve fesih ihtarları noter, taahhütlü mektup, telgraf veya KEP ile yapılmalıdır (m.18/3).
- Ticari davada arabulucuya başvurmadan dava açmak: Para alacağı, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabuluculuk dava şartıdır (m.5/A).
- Sözleşme cezasının indirilebileceğini sanmak: Tacir borçlu aşırı ceza iddiasıyla indirim isteyemez (m.22).
- Sermaye kaybını izlememek: Sermaye ile yedek akçeler toplamının yarısı karşılıksız kalmışsa yönetim kurulu genel kurulu hemen toplantıya çağırmalıdır; borca batıklık işaretleri varsa ara bilanço çıkarılmalıdır (m.376).
- Asgari sermaye uyumunu ertelemek: Süre 31/12/2027’ye uzatılmış olsa da, süre içinde yükseltilmeyen sermaye için kanun infisah sonucunu öngörür (Geçici m.15); genel kurul kararı ve tescil işlemleri için yeterli süre planlanmalıdır.
17. Sık Sorulan Sorular
1. Tacir kimdir?
Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir (TTK m.12/1). Ticari işletmeyi kurup açtığını ilan araçlarıyla halka bildiren veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek ilan eden kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır (m.12/2). Ticaret şirketleri de tacirdir (m.16).
2. Ticari davada arabulucuya başvurmak zorunlu mu?
Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A). Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir.
3. İşletmeyi ticaret siciline tescil ettirme süresi nedir?
Her tacir, ticari işletmenin açıldığı günden itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirir (TTK m.40/1).
4. Anonim şirket kurmak için asgari sermaye ne kadardır?
Kanundaki en az esas sermaye 50.000 TL olup 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 250.000 TL’ye yükseltilmiştir; kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi 500.000 TL’dir (TTK m.332). Anonim şirketin kurulabilmesi için pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucunun varlığı şarttır (m.338).
5. Limited şirket kurmak için asgari sermaye ne kadardır?
Limited şirketin esas sermayesi kanunda en az 10.000 TL olarak belirlenmiştir; 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu tutar 50.000 TL’ye yükseltilmiştir (TTK m.580). Ortak sayısı elliyi aşamaz (m.574).
6. Mevcut şirketlerin sermaye artırma süresi ne zamana kadar uzatıldı?
Sermayeleri yeni asgari tutarların altında olan anonim ve limited şirketler ile kayıtlı sermayeli halka açık olmayan anonim şirketler için TTK Geçici Madde 15’teki süre, Ticaret Bakanlığı’nın 17 Ekim 2026 tarihli ve 33403 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğiyle 31/12/2027 tarihine kadar uzatılmıştır. Kanundaki önceki son tarih 31/12/2026’ydı; Bakanlık süreyi birer yıl olarak en çok iki defa uzatabilir.
7. Limited şirket ortağı şirket borçlarından sorumlu olur mu?
Hayır. Limited şirkette ortaklar şirket borçlarından sorumlu değildir; yalnızca taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemek ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür (TTK m.573). Müdürler ve yöneticiler ise kusurlu ihlallerinden doğan zarardan şirkete, ortaklara ve şirket alacaklılarına karşı sorumlu olabilir (m.553).
8. Limited şirkette pay devri nasıl yapılır?
Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır; şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse ortaklar genel kurulunun onayı şarttır ve devir bu onayla geçerli olur (TTK m.595).
9. Ticari defterler kaç yıl saklanır?
Ticari defterler, envanterler, bilançolar, finansal tablolar, alınan ve gönderilen ticari mektuplar ve defter kayıtlarının dayandığı belgeler on yıl saklanır; saklama süresi, son kaydın yapıldığı veya ilgili belgenin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar (TTK m.82). Defterlerin bulunmaması veya hiç kayıt içermemesi hâlinde sorumlular üç yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılır (m.562/6).
10. Faturaya itiraz etmezsem ne olur?
Fatura alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK m.21/2). Sözleşme içeriğini doğrulayan teyit mektubu için de sekiz günlük itiraz süresi aranır (m.21/3).
11. Ticari işlerde faiz oranı nasıl belirlenir?
Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir (TTK m.8/1). Faizin anaparaya eklenerek tekrar faiz yürütülmesi şartı yalnızca cari hesaplarla her iki taraf bakımından ticari nitelikteki ödünç sözleşmelerinde geçerlidir ve tacir olmayanlara uygulanmaz (m.8/2). Aksine sözleşme yoksa ticari borcun faizi vadenin bitiminden, belli vade yoksa ihtar gününden itibaren işlemeye başlar (m.10).
12. Tek kişilik şirket kurulabilir mi?
Evet. Anonim şirketin kurulabilmesi için pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucunun varlığı yeterlidir (TTK m.338); limited şirket bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulabilir (m.573). Tek pay sahipli veya tek ortaklı olma durumu tescil ve ilan edilir (m.338/2, 574/2).
13. Sermayenin yarısı kaybedilirse ne olur?
Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar sebebiyle karşılıksız kalırsa yönetim kurulu genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar. Üçte ikisi karşılıksız kalırsa genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer (TTK m.376/1-2).
14. Ticari davalara hangi mahkeme bakar?
Aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir (TTK m.5). Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamışsa asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder (m.5/4).
15. Ticaret unvanını başkası kullanabilir mi?
Usulen tescil ve ilan edilmiş ticaret unvanını kullanma hakkı sadece sahibine aittir (TTK m.50). Unvanın ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi, bunun tespitini ve yasaklanmasını isteyebilir (m.52).
Sonuç
Ticaret hukuku, tacirlere genel borçlar hukukundan daha sıkı kurallar getirir: basiretli iş adamı gibi hareket etme, tescil ve defter yükümlülükleri, faturaya 8 günlük itiraz süresi, ihtarın şekli ve ticari davada zorunlu arabuluculuk bunların başlıcalarıdır. Şirket kuran veya yönetenler için sermaye yeterliliği, genel kurul ve yönetim kurulunun görevleri ile sermaye kaybında alınacak önlemler kritik önem taşır; mevcut anonim ve limited şirketlerin sermayelerini yeni asgari tutarlara yükseltme süresi 31 Aralık 2027’ye uzatılmıştır. Bu rehberde yer alan bilgiler genel çerçeveyi sunmakla birlikte her dosyanın kendine özgü koşulları sonucu değiştirebilir. Uzun Hukuk Bürosu olarak Fatsa ve Ordu genelinde şirketler hukuku danışmanlığı, sözleşme hazırlığı, ticari alacak takibi ve ticari uyuşmazlıklarda dava ve arabuluculuk hizmeti sunuyoruz. Diğer araçlarımıza Hukuki Hesaplama Araçları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Kaynakça ve Yazar Bilgisi
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.3-12, 15, 16, 18-24, 27, 31-41, 46, 49-52, 54, 64-66, 69-71, 82, 83, 124, 125, 211, 212, 236, 237, 329-338, 359, 365, 369, 370, 375-377, 407, 409, 414, 553, 562, 573-575, 580, 585, 595, 596, 616, 623, 638; Geçici Madde 15)
- Ticaret Bakanlığı, Anonim ve Limited Şirketlerin Sermayelerini Yeni Asgari Tutarlara Yükseltme Süresinin Uzatılmasına İlişkin Tebliğ, Resmî Gazete 17.10.2026, Sayı 33403
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (m.18/A-15)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.167 vd.)
- Anayasa Mahkemesi, E.2025/128, K.2025/273 (25.12.2025); 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (24.11.2023); Ticaret Bakanlığı 2026 Yılı İdari Para Cezaları Tebliği (RG 17.12.2025, S.33110): TTK metnindeki dipnotlara göre
Yazar: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M. – Uzun Hukuk Bürosu kurucu avukatı ve arabulucusu (Fatsa/Ordu). Bu rehber mevzuat metinlerine dayanılarak hazırlanmış olup yeni gelişmelerde güncellenecektir. Son güncelleme: 18 Ekim 2026.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık teşkil etmez. Ticaret hukukunda süreler ve şekil şartları kesin olup hak kaybına yol açabilir; uygulanacak hüküm, şirketin türü, esas sözleşme ve somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Asgari sermaye uyum süresi gibi konularda Resmî Gazete’de yeni düzenlemeler yapılabileceğinden, işlem öncesinde güncel mevzuatın teyit edilmesi önerilir. Kesin ve size özel bir değerlendirme için Uzun Hukuk Bürosu’ndan veya alanında uzman bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.


