İcra ve İflas Hukuku Rehberi 2026: İcra Takibi, İtiraz, Haciz, Satış, İflas ve Konkordato

İcra ve iflas hukuku, para alacaklarının ve teminat borçlarının devlet gücüyle tahsilini düzenleyen, esas olarak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) alanına giren hukuk dalıdır. Alacaklı, alacağının mahkeme kararına dayanıp dayanmadığına, bir kambiyo senedi (çek, poliçe, bono) olup olmadığına, rehinle güvence altına alınıp alınmadığına ve borçlunun iflasa tabi olup olmadığına göre farklı takip yollarından birini seçer. Bu rehberde ilamsız, ilamlı ve kambiyo takibini, itiraz ve itirazın sonuçlarını, haciz ve satış aşamasını, menfi tespit ve istirdat davalarını, icra ceza hükümlerini, zamanaşımı sürelerini, iflası ve konkordatoyu İİK ve ilgili kanunlar çerçevesinde, 11 Ekim 2026 itibarıyla güncel hukuki durumla özetliyoruz. Her bölüm doğrudan bir soruya net bir cevapla başlar; ayrıntılı konular için ilgili rehberlerimize bağlantı verilmiştir.

Kısa cevap: Mahkeme kararı olmayan para alacaklarında ilamsız takip yapılır; borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir (İİK m.62) ve itiraz takibi durdurur (m.66). İtiraz yoksa alacaklı ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde haciz isteyebilir (m.78), haczedilen malın satışını ise hacizden itibaren 1 yıl içinde istemelidir (m.106). Borçlu, borçlu olmadığını menfi tespit davasıyla (m.72), alacaklı ise itirazın kaldırılması (m.68) veya iptali (m.67) yoluyla ilerler. Kambiyo senedi ve ilamlı takipte süreler farklıdır. Borçlu tacirse iflas yoluyla takip veya konkordato da gündeme gelebilir.

İlk yayın tarihi: 26 Şubat 2026 · Son güncelleme: 11 Ekim 2026 · Hazırlayan: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M.

Bu Rehberde Neler Var?

• İcra ve iflas hukuku nedir?
• İcra takip yolları (tablo)
• İlamsız icra takibi adım adım
• İlamlı icra takibi
• Kambiyo senetlerine özgü takip
• Ödeme emrine itiraz ve alacaklının yolları
• Haciz: yetkiler, haczedilemeyen mallar, maaş haczi
• Satış, taksit ve rızai satış
• İhtiyati haciz
• Menfi tespit ve istirdat davası
• Mal beyanı ve icra ceza hükümleri
• Zamanaşımı ve sürelere dikkat
• İflas
• Konkordato
• Rakamlarla icra takibi
• Son yasal değişiklikler
• Sık yapılan hatalar
• Sık sorulan sorular

1. İcra ve İflas Hukuku Nedir?

Kısa cevap: İcra ve iflas hukuku, alacaklının alacağını mahkeme kararı gerekmeksizin veya mahkeme kararına dayanarak, icra daireleri ve ilgili mahkemeler eliyle zorla tahsil etmesini sağlayan kurallar bütünüdür. Temel kanun 2004 sayılı İİK’dır; ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu da uygulanır.

• İcra daireleri: Takip talebini alır, ödeme emri düzenler, haciz ve satış işlemlerini yürütür.
• İcra mahkemeleri: Şikâyet, ilamlı takipte itirazlar, itirazın kaldırılması ve kambiyo takibindeki itirazlar gibi işlerde karar verir.
• Genel mahkemeler: İtirazın iptali ve menfi tespit gibi davalara bakar. İflas davaları ise ticaret mahkemesinde görülür (İİK m.156, 158).

Amaç, alacaklının korunması ile borçlunun belirli ölçüde korunması arasında denge kurmaktır. Örneğin haczedilemeyen mallar ve maaş haczindeki sınırlar borçluyu, ihtiyati haciz ve haciz yolları ise alacaklıyı korur.

2. İcra Takip Yolları

Kısa cevap: Hangi takip yolunun seçileceği, alacağın dayanağına göre belirlenir. Aşağıdaki tablo başlıca yolları ve ilk süreleri özetler.

Kira alacağı ve icra yoluyla tahliye için özel kurallar bulunur; ayrıntılar Kira ve Tahliye Hukuku Rehberi‘nde ele alınmıştır. Alacak bir terekeye karşı doğmuşsa takip talebinde mirasçıların bilgileri de gösterilir (İİK m.58); miras borçları için mirasın reddi yazımıza bakabilirsiniz.

3. İlamsız İcra Takibi Adım Adım

Kısa cevap: Alacaklı icra dairesine takip talebi verir; icra dairesi ödeme emri düzenleyip borçluya tebliğ eder; borçlu 7 gün içinde öder veya itiraz eder; itiraz yoksa alacaklı haciz ve satış aşamalarına geçer.

Ödeme emrinde ayrıca, takibin dayanağı senet varsa altındaki imzanın borçluya ait olmaması hâlinde bunun aynı 7 gün içinde ayrıca ve açıkça bildirilmesi gerektiği, itiraz bildirilmezse mal beyanında bulunulması ve bulunulmazsa hapisle tazyik edileceği ihtarı yer alır (İİK m.60). Takip masraflarını ve harçları hesaplamak için İcra Masrafı Hesaplama Aracı, alacağa işleyecek faizi görmek için İcra Faiz Hesaplama Aracı kullanılabilir.

4. İlamlı İcra Takibi

Kısa cevap: Para borcuna veya teminat verilmesine dair bir ilam icra dairesine verilince icra memuru borçluya bir icra emri tebliğ eder; borç 7 gün içinde ödenmezse cebri icra yapılır. Borçlunun itirazı sınırlıdır: icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığını, imhal veya itfa edildiğini ileri sürebilir (İİK m.32, 33).

• İtfa veya imhal iddiası, yetkili mercilerce re’sen yapılmış veya usulüne göre onaylanmış ya da icra dairesinde veya mahkeme önünde ikrar edilmiş bir senetle ispatlanırsa icra geri bırakılır (m.33).
• İlam hükmündeki belgeler: Mahkeme huzurunda yapılan sulh ve kabuller ile para borcu ikrarını içeren, re’sen düzenlenmiş noter senetleri de ilamların icrası hükümlerine tabidir (m.38).
• Zamanaşımı: İlama dayanan takip, son muamele üzerinden 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (m.39).
• Nafaka ilamları için ayrı rehberlerimiz mevcuttur: Nafaka Hukuku Rehberi ve Nafaka İcra Takibi.

5. Kambiyo Senetlerine Özgü Takip

Kısa cevap: Alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede (bono) dayanan alacaklı, alacak rehinle teminat altında olsa bile bu bölümdeki özel usullere göre haciz yoluyla; borçlu iflasa tabiyse iflas yoluyla da takip yapabilir (İİK m.167). Ödeme emrinde borcun 10 gün içinde ödenmesi; senedin kambiyo vasfı taşımadığı iddiası ile imzaya itirazın 5 gün içinde icra mahkemesine bildirilmesi istenir (m.168).

• İtiraz takibi durdurmaz: Kambiyo takibinde borca ve imzaya itiraz icra mahkemesine yapılır ve bu itirazlar, satıştan başka icra takip muamelelerini durdurmaz (m.169, 170). İcra mahkemesi imza itirazını ciddi görürse takibi evrak üzerinde geçici olarak durdurabilir (m.170).
• Cezai sonuç: Senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını ileri süren borçlu, imzasını haksız yere inkâr ederse takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilebilir (m.168).
• Zamanaşımı: Kambiyo senetlerinde zamanaşımı sürelerini zamanaşımı bölümündeki tablodan görebilirsiniz.

6. Ödeme Emrine İtiraz ve Alacaklının Yolları

Kısa cevap: İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine dilekçe ile veya sözlü olarak itiraz edebilir; süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m.62, 66). Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa o kısmın miktarı açıkça gösterilmelidir. Alacaklı ise itirazın kendisine tebliğinden itibaren belgeye dayanıyorsa 6 ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını (m.68, 68/a), her hâlde 1 yıl içinde genel mahkemede itirazın iptalini (m.67) isteyebilir.

İtirazın hukuki sonuçları, itiraz süresini kaçıranların başvurabileceği yollar, icra inkâr tazminatı ve arabuluculuk şartı İcra Takibine İtiraz Rehberi 2026‘da ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Süreyi hesaplarken Hukuki Süre Hesaplama Aracı yardımcı olabilir.

7. Haciz: Yetkiler, Haczedilemeyen Mallar ve Maaş Haczi

Kısa cevap: Haciz, borçlunun malvarlığı değerlerine icra dairesi eliyle el konulmasıdır. İtiraz edilmeyen veya itirazı kaldırılan ilamsız takipte alacaklı, mal beyanını beklemeksizin haciz isteyebilir; icra dairesi talepten en geç 3 gün içinde haczi yapar (İİK m.78, 79). Her mal haczedilemez: İİK m.82 haczedilemeyen malları sayar. Maaş ve ücretlerde haczedilecek miktar, borçlu ve ailesinin geçinmesi için gerekli görülen kısım düşüldükten sonra belirlenir; haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz (m.83).

7.1. UYAP üzerinden sorgulama ve haciz

İİK m.78 (7251 sayılı Kanunla değişik), alacaklıya haciz talebinde bulunmaksızın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulama imkânı tanır. Sorgulama sonunda sistem varsa borçlunun mal, hak veya alacağının mahiyeti ve detayı hakkında bilgi verir ve sistem üzerinden haciz talep edilebilir; bu durumda icra dairesi tespit edilen mal, hak veya alacağı elektronik ortamda haczeder. Kamu kurum ve kuruluşları ile kredi kuruluşlarının ve finansal kuruluşların sistemle entegrasyonu kanunla zorunlu tutulmuştur. Sorgulama sonunda edinilen bilgiler hukuka aykırı olarak paylaşılamaz.

7.2. Haczedilemeyen mallar

İİK m.82 uyarınca haczedilemeyen şeylerden bazıları şunlardır:

• Devlet malları ile özel kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar,
• Ekonomik faaliyeti sermayeden ziyade bedenî çalışmaya dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli her türlü eşya,
• Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası (7445 sayılı Kanunla değişik),
• Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zorunlu arazi, çift hayvanları, nakil vasıtaları ve ziraat aletleri; değilse sanat ve mesleği için gerekli alet, edevat ve kitaplar,
• Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları.

Madde başka kalemleri de içerir; somut dosyada hangi malın haczedilemeyeceği kanunun tam metnine göre değerlendirilmelidir.

7.3. Maaş, ücret ve benzeri gelirlerin haczi

İİK m.83’e göre maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları ile sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir. Haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa haczler sıraya konur; sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Bu nedenle “maaşın en fazla dörtte biri kesilir” ifadesi doğru değildir; dörtte bir, haczedilecek miktarın alt sınırıdır. Belirli kurumlarca bağlanan aylıkların haczine ilişkin özel kanun hükümleri bu rehberde ayrıca incelenmemiştir ve ayrıca değerlendirilmelidir.

7.4. Üçüncü kişilerdeki mal ve alacaklar

Üçüncü kişide bulunan alacak veya taşınır mal haczedilirse icra memuru haciz ihbarnamesi gönderir (İİK m.89). Üçüncü kişi, borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı gibi iddialarını, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır. İtiraz etmezse mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve bu durum ikinci bir ihbarname ile bildirilir; ikinci ihbarnameye de süresinde itiraz etmeyen ve ödeme veya teslim yapmayan üçüncü kişi hakkında 15 günlük süre ve menfi tespit davası mekanizması işler (m.89).

8. Satış, Taksit ve Rızai Satış

Kısa cevap: Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren 1 yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir. Artırma sonucu satış gerçekleşmezse, satış isteyen alacaklı bakımından bu süre 1 yıl daha uzar (İİK m.106). Satış talebi süresinde yapılmazsa haciz kalkar (m.110).

• Peşin giderler: Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılmalıdır; yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır. Motorlu kara araçlarında ayrıca muhafaza giderinin de yatırılması gerekir (m.106). Yatırılan miktar yetersiz kalırsa icra müdürü 15 günlük süre verir; eksik tamamlanmazsa talep vaki olmamış sayılır.
• Haczin kalkması: Satış kanuni süre içinde istenmez veya talep geri alınıp süre içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar; haczin kalkmasına sebebiyet veren alacaklı, malın haczi ve muhafazası gibi giderlerden sorumlu olur (m.110).
• Açık artırma: Satış açık artırma ile yapılır; ilan, artırma başlangıcından en az 15 gün önce yapılır ve ikinci artırmanın başlangıcı, birinci artırmanın bitiminden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde belirlenir (m.114).
• Taksitle ödeme: Borçlu, alacaklının satış talebinden önce borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve birinci taksiti derhal verirse icra muamelesi durur. Bunun için borçlunun yeterli malının haczedilmiş olması, her taksitin borcun dörtte birinden az olmaması, taksitlerin aydan aya verilmesi ve sürenin üç aydan fazla olmaması şarttır (m.111). Borçlu ile alacaklının icra dairesinde yapacakları taksit sözleşmesi sürdüğü sürece m.106’daki süre işlemez; sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa aştığı tarihten itibaren süreler kaldığı yerden işlemeye başlar.
• Rızai satış: Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde haczedilen malının rızaen satışı için kendisine yetki verilmesini talep edebilir; bu durumda icra müdürü cebrî satış işlemlerini durdurarak borçluya 15 günlük süre verir (m.111/a).

9. İhtiyati Haciz

Kısa cevap: İhtiyati haciz, rehinle temin edilmemiş bir para alacağının tahsilini güvence altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır (İİK m.257). Vadesi gelmiş alacaklarda istenebilir; vadesi gelmemiş alacakta ise yalnızca borçlunun belli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya mal kaçırma ya da kaçma hazırlığı gibi iki hâlde mümkündür. Alacaklı kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infazını istemek zorundadır (m.261).

Şartlar, teminat, süreler, borçlunun itirazı ve haksız haciz tazminatı için İhtiyati Haciz Rehberi 2026‘yı inceleyebilirsiniz.

10. Menfi Tespit ve İstirdat Davası

Kısa cevap: Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir (İİK m.72). Takibe itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren 1 yıl içinde istirdat davası açabilir.

11. Mal Beyanı ve İcra Ceza Hükümleri

Kısa cevap: Mal beyanı, borçlunun malvarlığı, gelirleri ve borcunu nasıl ödeyebileceğini icra dairesine bildirmesidir (İİK m.74). Mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebi üzerine beyanda bulununcaya kadar bir defaya mahsus ve en çok üç ay hapisle tazyik edilebilir (m.76). Beyanı hakikate aykırı yapan kimse ise alacaklının şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.338).

Bu hükümlerin tamamında şikâyet, süre ve uygulama şartları ayrıca aranır; somut olayda mutlaka kanun metni ve güncel uygulama birlikte değerlendirilmelidir. Nafaka borcuna ilişkin icra ve tazyik hapsi hakkında Nafaka Hukuku Rehberi‘ne bakabilirsiniz.

12. Zamanaşımı ve Sürelere Dikkat

Kısa cevap: Zamanaşımı süresi alacağın kaynağına göre değişir: İlama dayanan takipte son muameleden itibaren 10 yıl, genel alacaklarda 10 yıl, kira bedeli gibi dönemsel edimlerde 5 yıl, kambiyo senetlerinde ise poliçede kabul edene karşı 3 yıl, hamilin ciranta ve düzenleyene karşı 1 yıl (bonoya TTK m.778 atfıyla bononun niteliğine aykırı düşmedikçe aynı hükümler uygulanır), çekte 3 yıldır. İcra takibi sırasında işleyen süreler ise çok daha kısadır ve kesindir; bu nedenle ödeme emri, haciz ve satış sürelerinin takvimini baştan çıkarmak gerekir.

Kambiyo senetlerinde zamanaşımı, dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesiyle kesilir (TTK m.750). İş alacakları ve diğer özel alacaklar için ayrı süreler geçerli olabilir; iş alacakları için İş Hukuku Rehberi‘ne bakabilirsiniz. Faiz hesaplarında Yasal Faiz Oranı Hesaplama Aracı kullanılabilir.

13. İflas

Kısa cevap: İflas, borçlunun malvarlığının mahkeme kararıyla tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılmasıdır. İflas yoluyla takip, yalnızca tacir sayılan veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi kişiler ile özel kanunlarına göre iflasa tabi olduğu bildirilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında yapılabilir; alacaklı bu kişiler hakkında haciz yoluyla da takip yapabilir (İİK m.43).

13.1. İflas yoluyla adi takip

• Yetkili icra dairesi: Borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki icra dairesidir; iflas davası ise mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılır (m.154).
• Ödeme emri: Borçlu ödeme emrine 7 gün içinde borcu ödemezse alacaklının iflas talebinde bulunabileceği, itirazı varsa bu süre içinde dilekçe ile icra dairesine bildirmesi gerektiği ve konkordato teklif edebileceği ihtar edilir (m.155).
• İflas talebi: Borçlu itiraz etmemişse alacaklı ticaret mahkemesinden iflas kararı isteyebilir; itiraz edilmişse takip durur ve alacaklı itirazın kaldırılmasıyla birlikte iflas kararı verilmesini ticaret mahkemesinden isteyebilir. İflas isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden bir yıl sonra düşer (m.156). İflas talebini geri alan alacaklı bir ay geçmedikçe talebini yenileyemez (m.157).
• Yargılama: İflas talebinin ilanından itibaren 15 gün içinde diğer alacaklılar davaya müdahale veya itiraz edebilir; mahkeme basit yargılama usulüne göre duruşma yapar. Borçlu usulüne uygun itiraz etmemişse veya itirazları yerinde görülmemişse mahkeme borçluya 7 gün içinde faiz ve masraflarla birlikte borcunu ödemesini emreder; borçlu imtina ederse ilk oturumda iflasına karar verilir (m.158).

13.2. Doğrudan doğruya iflas

• Alacaklının talebiyle: Önceden takibe hacet kalmaksızın alacaklı, borçlunun malum yerleşim yerinin olmaması, taahhütlerinden kurtulmak için kaçması, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli muamelelerde bulunması veya haciz yoluyla yapılan takip sırasında mallarını saklaması; borçlunun ödemelerini tatil etmesi hâllerinde iflas isteyebilir (m.177).
• Borçlunun başvurusuyla: İflasa tabi borçlu, aciz hâlinde bulunduğunu bildirerek iflasını isteyebilir; bu durumda bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adreslerini gösteren mal beyanını talebe eklemek zorundadır (m.178).
• Sermaye şirketleri ve kooperatifler: Aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre borca batık olduğu, yönetim ve temsille görevli kişilerce veya bir alacaklı tarafından beyan edilir ve mahkemece tespit edilirse önceden takibe hacet kalmaksızın iflasına karar verilir (m.179).

13.3. İflasın sonuçları

• İflas masası: İflas açıldığı zaman müflisin haczi kabil bütün malları, nerede bulunursa bulunsun, bir masa oluşturur ve alacakların ödenmesine tahsis edilir (m.184).
• Takipler: İflasın açılması, borçlu aleyhinde haciz yoluyla yapılan takipleri durdurur; iflas kararının kesinleşmesiyle bu takipler düşer (m.193).
• Muacceliyet: Borçlunun taşınmaz rehniyle teminat altına alınmış alacaklar hariç, iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar (m.195).
• Sıra: Rehinli alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakları vardır. Teminatsız alacaklar kanundaki sıraya göre ödenir; birinci sırada, iflasın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dahil işçi alacakları yer alır (m.206).
• Tasfiye süresi: Kanun, iflas açıldıktan sonra altı ay içinde tasfiye edilmesini öngörür; bu sürede tamamlanmazsa alacaklılar basit tasfiye usulüne karar verebilir veya süre uzatılabilir (m.256).

14. Konkordato

Kısa cevap: Borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmesi veya tenzilat yapılması suretiyle borçlarını ödeyebilmek ya da muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir (İİK m.285). Yetkili ve görevli mahkeme, iflasa tabi borçlular için borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki, iflasa tabi olmayanlar için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir.

• Talebe eklenecek belgeler: Borçlunun borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini gösteren konkordato ön projesi, malvarlığının durumunu gösteren belgeler (bilanço, ara bilançolar vb.) ve alacaklıların listesi eklenir (m.286).
• Geçici mühlet: Belgelerin eksiksiz olduğu tespit edilirse mahkeme derhâl geçici mühlet kararı verir. Geçici mühlet üç aydır; en fazla iki ay daha uzatılabilir ve toplam süre beş ayı geçemez (m.287).
• İlan ve itiraz: Geçici mühlet kararı ilan edilir; alacaklılar ilandan itibaren 7 günlük kesin süre içinde itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını ileri sürebilir (m.288).
• Kesin mühlet: Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir; güçlük arz eden özel durumlarda altı aya kadar uzatılabilir (m.289).
• Mühletin etkisi: Mühlet içinde borçlu aleyhine hiçbir takip yapılamaz, evvelce başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz ve bir takip muamelesiyle kesilebilen zamanaşımı ile hak düşürücü süreler işlemez. Birinci sıradaki imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir (m.294).
• İşçi alacakları: Konkordatonun işçi alacaklarına etkisi için Konkordato İşçi Alacağı Haklarını Nasıl Etkiler? yazımıza bakabilirsiniz.
• Hileli davranışın cezası: Konkordato mühleti elde etmek veya projeyi tasdik ettirmek için hileli tutum ve davranışlarla alacaklıları, komiseri veya yetkili memuru hataya düşürerek kasten zarara sebebiyet veren borçlu, ilgilinin şikâyeti üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.334).

15. Rakamlarla İcra Takibi: Adalet Bakanlığı Verileri

T.C. Adalet Bakanlığı’nın Adalet İstatistikleri 2025 kitabına göre 2025 yılında icra dairelerinde yıl içinde açılan icra takip dosyası sayısı 10.705.957 olmuştur. Bunların 9.308.082’si ilamsız, 1.397.875’i ilamlı takip dosyasıdır; yani yeni açılan icra dosyalarının yaklaşık yüzde 87’si ilamsız takiptir (Tablo 61 ve 62). Kitaba göre ilamsız takip dosyalarında bir dosyanın ortalama görülme süresi 885 gün, ilamlı takip dosyalarında 715 gündür (Tablo 57). Dosyanın sonuçlanması için gereken ortalama süreyi gösteren bu rakam, alacağın tahsil edilme süresi anlamına gelmez; ancak itirazın takibi durdurduğu ve çoğu zaman uyuşmazlığı mahkemeye taşıdığı düşünüldüğünde sürecin uzun sürebileceğini gösterir.

Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı, Adalet İstatistikleri 2025, Tablo 56, 57, 61 ve 62.

16. Son Yasal Değişiklikler

İİK’da son yıllarda yapılan ve bu rehberi etkileyen başlıca değişiklikler şunlardır:

• 7251 sayılı Kanun (2020): Haciz öncesi UYAP üzerinden mal, hak veya alacak sorgulama ve elektronik haciz imkânı (m.78); ihtiyati haciz talebinin reddi ve yüzüne karşı verilen ihtiyati haciz kararlarına karşı istinaf yolu (m.258).
• 7343 sayılı Kanun (2021): Satış isteme süresi ve peşin gider sistemi (m.106), haczin kalkması (m.110), taksit sözleşmesi ve borçluya rızai satış yetkisi (m.111, 111/a).
• 7445 sayılı Kanun (2023): Haczedilemeyen ev eşyası düzenlemesi (m.82).
• 7499 sayılı Kanun (2024): İflas ve konkordato bölümlerinde bazı kanun yolu sürelerinde “on gün” yerine “iki hafta” ifadesi (örneğin m.254).
• 7589 sayılı Kanun (16.07.2026; yürürlük 31.07.2026): İİK m.114’e eklenen hükümle, tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi hâlinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma, sadece malik mirasçılar arasında ve bir defaya mahsus olmak üzere yapılır.

17. Sık Yapılan Hatalar

• 7 günlük itiraz süresini kaçırmak: Ödeme emrinin tebliğinden itibaren işleyen süre kesindir; itiraz edilmezse takip kesinleşir.
• Kambiyo takibinde itirazın takibi durdurduğunu sanmak: Satış dışındaki işlemler devam edebilir (m.169, 170).
• Haciz isteme ve satış sürelerini takip etmemek: Haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden 1 yıl sonra, satış hakkı hacizden 1 yıl sonra (uzama koşulları saklı) düşer; haciz kalkarsa alacaklı giderlerden sorumlu olur.
• Satış giderlerini peşin yatırmamak: Giderler tamamen yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır (m.106).
• Maaş haczinde “en fazla dörtte bir” sanmak: Dörtte bir, haczedilecek miktarın alt sınırıdır (m.83).
• Zamanaşımını yanlış hesaplamak: Kambiyo senedi türüne ve borçlunun sıfatına göre 1 veya 3 yıllık süreler söz konusudur; kira alacağında süre 5 yıldır.
• İhtiyati haciz süresini atlamak: Karar 10 gün içinde infaz ettirilmezse kendiliğinden kalkar (m.261).
• Mal beyanını yanlış veya eksik yapmak: Hakikate aykırı beyan ayrıca hapis cezası gerektirir (m.338).

18. Sık Sorulan Sorular

1. İcra takibi türleri nelerdir?

Başlıca takip yolları ilamsız takip (genel haciz yoluyla), ilamlı takip, kambiyo senetlerine özgü takip, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, iflas yoluyla takip ile kira ve tahliyeye ilişkin özel takip yoludur. Alacağın mahkeme kararına dayanıp dayanmadığı, bir kambiyo senedi olup olmadığı, rehinle güvence altında bulunup bulunmadığı ve borçlunun iflasa tabi olup olmadığı seçimi belirler.

2. İcra takibine itiraz süresi kaç gündür?

İlamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gündür (İİK m.62). Kambiyo senedine dayalı takipte borcu ödeme süresi 10 gün, şikâyet ve itiraz süresi icra mahkemesine 5 gündür (m.168). İlamlı takipte zamanaşımı, itfa veya imhal itirazı icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine yapılır (m.33).

3. İtiraz edilirse ne olur?

Süresi içinde yapılan itiraz ilamsız takibi durdurur (İİK m.66), ancak borcu ortadan kaldırmaz. Alacaklı itirazın kaldırılmasını veya itirazın iptalini isteyerek takibe devam etmeye çalışabilir. Ayrıntılar için İcra Takibine İtiraz Rehberi‘ne bakabilirsiniz.

4. İcra takibi ne kadar sürer?

Kesin bir süre söylemek mümkün değildir. İtiraz edilmezse alacaklı ödeme emrindeki süre geçtikten sonra haciz isteyebilir; itiraz edilirse süreç mahkemeye taşınabilir. Adalet İstatistikleri 2025’e göre ilamsız takip dosyalarında bir dosyanın ortalama görülme süresi 885 gün, ilamlı takip dosyalarında 715 gündür; bu rakam dosyanın sonuçlanma süresini gösterir ve bireysel bir dosyanın süresini belirlemez.

5. Maaş haczi tamamen kesilebilir mi?

Maaşlar, ücretler ve benzeri gelirler, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir; haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa sıraya konur (İİK m.83). Yani kural, dörtte birden az kesilemeyeceği yönündedir; haczedilecek miktar somut olayda icra memurunca belirlenir.

6. Hangi mallar haczedilemez?

İİK m.82; devlet mallarını, mesleğin sürdürülmesi için gerekli eşyayı, kıymetli şeyler hariç kişisel eşya ve ortak ev eşyasını, çiftçi ve esnafın geçimi için zorunlu alet ve hayvanları, borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağını ve maddede sayılan diğer kalemleri haczedilemez mallar arasında sayar. Kapsam için maddenin tam metnine bakılmalıdır.

7. E-haciz (UYAP üzerinden haciz) nedir?

Alacaklı, haciz talebinde bulunmaksızın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir; sistem varsa bu varlıkların mahiyeti ve detayı hakkında bilgi verir, sistem üzerinden haciz talep edilebilir ve icra dairesi tespit edilen mal, hak veya alacağı elektronik ortamda haczeder (İİK m.78, 7251 sayılı Kanun).

8. Haciz yapıldıktan sonra satış için süre var mı?

Evet. Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren 1 yıl içinde satış isteyebilir; artırma sonucu satış gerçekleşmezse satış isteyen alacaklı için bu süre 1 yıl daha uzar. Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderleri peşin yatırılmalıdır. Satış kanuni süre içinde istenmezse haciz kalkar (İİK m.106, 110).

9. Borçlu taksit isteyebilir mi?

Evet. Borçlu, alacaklının satış talebinden önce borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve birinci taksiti derhal verirse icra muamelesi durur. Yeterli malın haczedilmiş olması, her taksitin borcun dörtte birinden az olmaması, taksitlerin aydan aya verilmesi ve süresinin üç aydan fazla olmaması gerekir (İİK m.111). Taksit şartını haklı sebep olmadan ihlal eden borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsiyle karşılaşabilir (m.340).

10. Mal beyanında bulunmazsam ne olur?

Mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebi üzerine beyanda bulununcaya kadar icra mahkemesi hâkimi tarafından bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik edilir; bu hapis üç ayı geçemez (İİK m.76). Beyanı hakikate aykırı yapan kimse ise alacaklının şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.338).

11. Menfi tespit davası takibi durdurur mu?

Kendiliğinden durdurmaz. İcra takibinden önce açılan davada mahkeme, alacağın yüzde onbeşinden az olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında takibin durdurulması için ihtiyati tedbir verebilir; takipten sonra açılan davada ise ihtiyati tedbirle takip durdurulamaz, ancak teminat karşılığı icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi istenebilir (İİK m.72).

12. İcra takibinde zamanaşımı kaç yıldır?

İlama dayanan takip, son muamele üzerinden 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39). Genel alacaklarda süre 10 yıl, kira bedelleri gibi dönemsel edimlerde 5 yıldır (TBK m.146, 147). Poliçede kabul edene karşı istemler 3 yıl, hamilin ciranta ve düzenleyene karşı istemleri 1 yıl; çekte başvurma hakları ibraz süresinin bitiminden itibaren 3 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bonoya TTK m.778 atfıyla, niteliğine aykırı düşmedikçe poliçe hükümleri uygulanır (TTK m.749, 778, 814).

13. İflas kimler için uygulanır?

İflas yoluyla takip, yalnızca tacir sayılan veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi kişiler ile özel kanunlarına göre iflasa tabi olduğu bildirilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında yapılır; alacaklı bu kişiler hakkında haciz yoluyla da takip yapabilir (İİK m.43). Bir tüzel kişinin borca batık olması hâlinde de iflas gündeme gelir (m.179).

14. İflas ile konkordato arasındaki fark nedir?

İflas, borçlunun malvarlığının tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılmasıdır. Konkordato ise borçlunun vade verilmesi veya tenzilat yapılması suretiyle borçlarını ödeyebilmek ya da muhtemel bir iflastan kurtulmak için mahkemeden talep ettiği, mühlet verilen bir yeniden yapılandırma sürecidir (İİK m.285). Konkordato mühleti içinde borçlu aleyhine takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (m.294).

15. Konkordato mühleti ne kadardır?

Geçici mühlet üç aydır; en fazla iki ay uzatılabilir ve toplam süre beş ayı geçemez (İİK m.287). Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa bir yıllık kesin mühlet verilir; özel durumlarda altı aya kadar uzatılabilir (m.289).

16. İhtiyati haciz nedir?

Rehinle temin edilmemiş bir para alacağını güvence altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır. Kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infazı istenmelidir (İİK m.257, 261). Ayrıntılar için İhtiyati Haciz Rehberi‘ne bakabilirsiniz.

Sonuç

İcra ve iflas hukukunda doğru takip yolunu seçmek ve kısa süreleri kaçırmamak sonucu belirler. İlamsız takipte ödeme emrine 7 gün, ilamlı takipte icra mahkemesine 7 gün, kambiyo takibinde 10 gün ödeme ve 5 gün itiraz; ardından haciz için 1 yıl ve satış için 1 yıl gibi süreler alacaklı ve borçlunun hakkını doğrudan etkiler. Alacağın güvence altına alınması gerekiyorsa ihtiyati haciz, borçlu olmadığı bir takiple karşılaşan kişi için menfi tespit ve istirdat, ticari borçlarını ödeyemeyen borçlu için konkordato gündeme gelebilir. Bu rehberde yer alan bilgiler genel çerçeveyi sunmakla birlikte her dosyanın kendine özgü koşulları sonucu değiştirebilir. Uzun Hukuk Bürosu olarak Fatsa ve Ordu genelinde icra takibi, itiraz, haciz, borç yapılandırma ve konkordato süreçlerinde danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunuyoruz. Şirketler, tacir yükümlülükleri ve ticari davalar için Ticaret Hukuku Rehberi‘ne, taşınmazların satışı, ortaklığın giderilmesi ve ipotek için Gayrimenkul Hukuku Rehberi‘ne, ticari alacaklar için Fatsa Ticaret Avukatı sayfamıza, diğer hesaplama araçları için Hukuki Hesaplama Araçları sayfamıza ve vekâlet ücreti hesabı için Vekâlet Ücreti Hesaplama Robotu‘na göz atabilirsiniz.

Kaynakça ve Yazar Bilgisi

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.32, 33, 38, 39, 43, 58-62, 65-68, 72, 74, 76, 78, 79, 82, 83, 89, 106, 110, 111, 111/a, 114, 146-150, 154-158, 167-170, 177-179, 184, 193, 195, 206, 254, 256, 257-268, 269, 285-289, 294, 331, 332, 334, 338-340, 344)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.146, 147)
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.749, 750, 778, 814)
• T.C. Adalet Bakanlığı, Adalet İstatistikleri 2025 (Tablo 56, 57, 61, 62)

Yazar: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M. – Uzun Hukuk Bürosu kurucu avukatı ve arabulucusu (Fatsa/Ordu). Bu rehber mevzuat metinlerine dayanılarak hazırlanmış olup yeni gelişmelerde güncellenecektir. Son güncelleme: 11 Ekim 2026.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık teşkil etmez. İcra ve iflas hukukundaki süreler kesin olup hak düşürücü niteliktedir; sürelerin hesaplanması, uygulanacak takip yolu ve izlenecek strateji somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Yukarıdaki bilgiler yayın tarihi itibarıyla güncel kaynaklardan derlenmiş olup işlem öncesinde teyit edilmesi önerilir. Kesin ve size özel bir değerlendirme için Uzun Hukuk Bürosu’ndan veya alanında uzman bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.