İhtiyati Haciz Rehberi 2026: Şartları, Teminat, İtiraz ve Süreler (İİK m.257-268)

İhtiyati haciz, rehinle temin edilmemiş bir para alacağının tahsilini güvence altına almak için, alacaklının talebi üzerine mahkeme kararıyla borçlunun mallarına, alacaklarına ve diğer haklarına geçici olarak el konulmasıdır (İİK m.257). Karar, dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan önce de alınabilir; ancak alacaklı kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infazını istemek, hacizden (veya haciz tutanağının tebliğinden) itibaren 7 gün içinde de dava açmak ya da takip başlatmak zorundadır (İİK m.261, 264). Borçlu ise haczin uygulanmasından veya tutanağın tebliğinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye itiraz edebilir (İİK m.265). Bu rehberde ihtiyati haciz şartlarını, teminatı, süreleri, borçlunun ve alacaklının yollarını ve haksız haciz hâlinde tazminat sorumluluğunu 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) çerçevesinde, 11 Ekim 2026 itibarıyla güncel hukuki durumla ele alıyoruz. Her bölüm doğrudan bir soruya net bir cevapla başlar.

Kısa cevap: İhtiyati haciz, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcu için istenebilir; vadesi gelmemiş borçta ise yalnızca borçlunun yerleşim yerinin bulunmaması veya mal kaçırma ya da kaçma hazırlığı gibi iki hâlde mümkündür (İİK m.257). Alacaklı, alacağını ve gerekirse haciz sebeplerini mahkemeyi kanaat getirecek delillerle göstermelidir; ispat, tam ispat değil yaklaşık ispat düzeyindedir. Alacak ilama dayanmıyorsa teminat yatırılması gerekir ve alacaklı haksız çıkarsa tazminatla sorumlu olur (m.259). Karar 10 gün içinde infaz ettirilmezse kendiliğinden kalkar (m.261); dava veya takip 7 gün içinde başlatılmazsa haciz hükümsüz kalır (m.264).

Yayın tarihi: 11 Ekim 2026 · Son güncelleme: 11 Ekim 2026 · Hazırlayan: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M.

Bu Rehberde Neler Var?

• İhtiyati haciz nedir?
• İhtiyati haciz şartları (tablo)
• Hangi mallar haczedilebilir?
• İhtiyati haciz nasıl istenir? Mahkeme ve ispat
• Teminat
• Karar ve infaz: 10 gün kuralı
• Süreler tablosu
• Dava açma veya takip başlatma yükümlülüğü
• Borçlunun yolları: itiraz, kaldırma, teminat
• İhtiyati haciz kesin hacze dönüşür
• Haksız ihtiyati haciz ve tazminat
• Arabuluculuk ve ihtiyati haciz süreleri
• Sık yapılan hatalar
• Uygulamada sık karşılaşılan senaryolar
• Sık sorulan sorular

1. İhtiyati Haciz Nedir?

İhtiyati haciz, alacaklının alacağını henüz icra takibiyle veya dava yoluyla kesin olarak tahsil edemediği aşamada, borçlunun malvarlığını güvence altına almak için başvurduğu geçici bir tedbirdir. Mahkeme kararıyla konulur ve karar, haczin nasıl yapılacağına dair hükümlere göre icra dairesi tarafından uygulanır (İİK m.261). Temel özellikleri şunlardır:

• Yalnızca para alacakları için geçerlidir. Para dışındaki hakların korunması için Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki ihtiyati tedbir yoluna gidilir.
• Geçicidir. Alacaklı süresi içinde dava açmaz veya takip başlatmazsa ya da davasında haksız çıkarsa haciz hükümsüz kalır (İİK m.264).
• Rüçhan hakkı vermez. İhtiyati haciz, alacaklıya diğer alacaklılara karşı kendiliğinden öncelik sağlamaz (İİK m.268/3).
• Kesin hacze dönüşebilir. Borçlunun itirazı olmazsa veya itiraz kesin olarak kaldırılır ya da iptal edilirse ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze dönüşür (İİK m.264/5).

Dayanak mevzuat, İİK’nın 9. babında yer alan m.257-268 hükümleridir. Takip sürecinin genelini ve diğer icra konularını İcra ve İflas Hukuku Rehberi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.

2. İhtiyati Haciz Şartları Nelerdir?

İhtiyati haczin şartları borcun vadesinin gelip gelmediğine göre değişir. Her iki hâlde de borç, rehinle temin edilmemiş bir para borcu olmalıdır (İİK m.257/1).

Vadesi gelmemiş borç için ihtiyati haciz konulursa borç yalnızca borçlu hakkında muaccel hâle gelir; yani diğer borçlular (örneğin müteselsil sorumlular) bakımından vade değişmez (İİK m.257).

Yargıtay uygulamasında vadesi gelmiş alacaklarda ayrıca mal kaçırma gibi bir sebep aranmaz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 04.10.2016 tarihli kararında (E.2016/9619, K.2016/7760), kredi sözleşmesine dayanan ve hesabın kat edilerek ihtarname gönderilmesiyle muaccel hâle gelen bir alacakta, mahkemenin İİK m.257/2’deki sebepleri aradığı gerekçesiyle talebi reddetmesini yerinde bulmamış ve kararı bozmuştur; Daire, muaccel alacaklar için m.257/2 şartlarının aranmayacağını açıkça belirtmiştir.

3. İhtiyati Haciz Hangi Mallara Konulabilir?

Kısa cevap: Borçlunun yedinde veya üçüncü bir kişide bulunan taşınır ve taşınmaz malları, alacakları ve diğer hakları ihtiyaten haczedilebilir (İİK m.257/1).

İhtiyati haciz kararları, İİK m.79-99 arasındaki haczin nasıl yapılacağına dair hükümlere göre icra edilir (İİK m.261/2). Bu nedenle genel haciz kuralları, örneğin haczedilemeyen mallara ilişkin m.82 ve maaş haczindeki sınırlamalara ilişkin m.83, ihtiyati hacizde de dikkate alınır. Haciz yapıldığında icra memuru, haczedilen şeyleri ve değerlerini gösteren bir tutanak düzenler (İİK m.262).

4. İhtiyati Haciz Nasıl İstenir? Mahkeme ve İspat

Kısa cevap: İhtiyati haciz kararını, İİK m.50 uyarınca yetkili olan mahkeme verir. Alacaklı alacağını ve gerekirse haciz sebeplerini mahkemeyi kanaat getirecek delillerle göstermek zorundadır (İİK m.258/1).

• Yetkili mahkeme: İİK m.258/1, ihtiyati haciz için m.50’ye göre yetkili mahkemeyi gösterir. M.50, para borcu takibinde HMK’nın yetki hükümlerinin kıyasen uygulanmasını, ayrıca takibe esas akdin yapıldığı yerin icra dairesinin de yetkili olmasını öngörür.
• İspat ölçüsü: Alacaklıdan tam ispat beklenmez. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ne göre alacaklının alacağın varlığı ve haciz sebepleri konusunda mahkemede olumlu kanaat uyandırması gerekli ve yeterlidir; buradaki ispat yaklaşık ispattır (11. HD, 04.10.2016, E.2016/9619, K.2016/7760).
• Taraflar dinlenir mi? Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir (İİK m.258/2). Bu nedenle karar, borçlu hiç dinlenmeden de verilebilir.
• Delil örnekleri: Fatura, sözleşme, cari hesap ekstresi, senet, ihtarname ve noter tebligatı, banka kayıtları, hesap kat ihtarı ve varsa borçlunun mal kaçırdığını gösteren tapu, araç ve işlem kayıtları.

5. İhtiyati Haciz İçin Teminat Gerekir mi?

Kısa cevap: Genel kural olarak evet. İhtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü kişinin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumludur ve mahkemenin belirleyeceği teminatı vermek zorundadır (İİK m.259).

Kanun teminat için sabit bir oran öngörmemiştir; miktar mahkemenin takdirindedir. Teminat, haksız haciz hâlinde doğabilecek zararlar için güvencedir (bkz. tazminat bölümü).

6. Karar ve İnfaz: 10 Gün Kuralı

Kısa cevap: Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır; aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar (İİK m.261/1).

İhtiyati haciz kararında şunlar yazılır (İİK m.260):

1. Alacaklının, gerekirse temsilcisinin ve borçlunun adı, soyadı ve yerleşim yeri,
2. Haczin hangi belgelere dayandığı ve ne miktar alacak için konulduğu,
3. Haciz konulmasının sebebi,
4. Haczedilecek şeyler,
5. Alacaklının zararın tazminiyle yükümlü olduğu ve gösterilen teminatın neler olduğu.

Haczi icra eden memur bir tutanak düzenler. İcra dairesi, ihtiyati haciz tutanağının birer suretini 3 gün içinde haciz sırasında hazır bulunmayan alacaklıya, borçluya ve gerekirse üçüncü kişiye tebliğ eder (İİK m.262). İhtiyati haczin infazıyla ilgili şikâyetler, infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır (İİK m.261/3).

7. İhtiyati Haciz Süreleri Tablosu

İhtiyati haciz sürelerinin tamamı kesindir ve kaçırılması hak kaybına yol açar. Aşağıdaki tablo, kanundaki süreleri tek yerde toplar. Kendi dosyanızdaki sürelerin hesabı için Hukuki Süre Hesaplama Aracı yardımcı olabilir.

8. Dava Açma veya İcra Takibi Başlatma Yükümlülüğü

Kısa cevap: Dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin tatbikinden (haciz yokluğunda yapılmışsa tutanağın kendisine tebliğinden) itibaren 7 gün içinde takip talebinde bulunmak (haciz veya iflas yoluyla) ya da dava açmak zorundadır (İİK m.264/1).

Sonraki aşamalar şöyle işler (İİK m.264):

• İcra takibinde borçlu ödeme emrine itiraz ederse, itiraz alacaklıya hemen tebliğ edilir. Alacaklı, tebliğden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemek veya mahkemede dava açmak zorundadır. İcra mahkemesi itirazın kaldırılması talebini reddederse alacaklının kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gün içinde dava açması gerekir. İtirazın kaldırılması ve iptali yolları için İcra Takibine İtiraz Rehberi‘ne bakabilirsiniz.
• İhtiyati haciz, alacak davası görülürken konulmuşsa veya alacaklı m.264/1’e göre dava açmışsa, esas hakkında verilecek hükmün tebliğinden itibaren 1 ay içinde takip talebinde bulunmak gerekir.
• Haczin hükümsüz kalması: Alacaklı bu süreleri geçirirse, davasından veya takip talebinden vazgeçerse, takip talebi kanuni sürelerin geçmesiyle düşerse, dava dosyası işlemden kaldırılıp 1 ay içinde yenilenmezse ya da davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır.

Alacaklı iflasa tabi bir borçluya karşı iflas yoluyla takip yapmışsa m.267 uygulanır: Borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklı, tebliğden itibaren 7 gün içinde ticaret mahkemesine başvurarak hem itirazın kaldırılmasını hem de borçlunun iflasına karar verilmesini istemek zorundadır. İtiraz edilmezse bu durum alacaklıya bildirilir ve alacaklı 7 gün içinde iflas kararı için ticaret mahkemesine başvurmalıdır.

9. Borçlunun Yolları: İtiraz, Kaldırma ve Teminat

Kısa cevap: Borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı, haciz kendi huzurunda yapılmışsa uygulandığı günden, aksi hâlde haciz tutanağının tebliğinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye başvurarak itiraz edebilir (İİK m.265/1).

9.1. İtiraz

• Mahkeme, gösterilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapar. İtiraz eden, dayandığı bütün belgeleri dilekçesine eklemek zorundadır.
• Mahkeme iki tarafı davet ederek gelenleri dinler; itirazı haklı görürse kararını değiştirebilir veya haczi kaldırabilir. İki taraf da gelmezse evrak üzerinden karar verilir.
• Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de hacizden haberdar oldukları tarihten itibaren 7 gün içinde, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir (İİK m.265/2).

9.2. İstinaf

• Talebin reddedilmesi hâlinde ret kararı gerekçeli olarak verilir ve alacaklı bu karara karşı istinaf yoluna başvurabilir. Yüzüne karşı aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilen taraf da istinaf yoluna gidebilir. Bölge adliye mahkemesi başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir (İİK m.258/3).
• İtiraz üzerine verilen karara karşı da istinaf yoluna başvurulabilir; bu başvuru ihtiyati haczin icrasını durdurmaz (İİK m.265/son).
• İstinaf başvurusunun süresi ve usulü için kararın tebliğ edildiği tarihteki kanun yolu bilgisi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri esas alınmalıdır.

9.3. Teminat göstererek haczin kaldırılması veya malın bırakılması

• Kaldırma (m.266): Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin, esham ya da tahvilat depo ederek, taşınmaz rehni veya muteber bir banka kefaleti göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki icra mahkemesine geçer.
• Malın bırakılması (m.263): Haczedilen mallar, istenildiği zaman para veya ayın olarak verilmek ve bunu sağlamak için malların değerleri depo edilmek, icra memurunca kabul edilecek esham ve tahvilat veya taşınır ya da taşınmaz rehin veya muteber bir banka kefaleti gösterilmek şartıyla, taahhüt senedi alınarak borçluya veya malı elinde bulunduran üçüncü kişiye bırakılabilir. İstenecek teminat her hâlde borç ve masraf tutarını geçemez.

10. İhtiyati Haciz Kesin Hacze Nasıl Dönüşür?

Kısa cevap: Borçlu süresi içinde ödeme emrine itiraz etmezse veya itirazı icra mahkemesince kesin olarak kaldırılırsa ya da mahkemece iptal edilirse ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze dönüşür (İİK m.264/5).

Bu dönüşümden önce haczedilen mallar başka bir alacaklı tarafından haczedilirse, ihtiyati haciz sahibi alacaklı bu hacze İİK m.100’deki şartlar dairesinde kendiliğinden ve geçici olarak iştirak eder. Rehinden önce ihtiyati veya icrai haciz bulunması hâlinde, âmme alacağı dâhil hiçbir haciz rehinden önceki hacze iştirak edemez. İhtiyati haciz masrafları satış tutarından alınır (İİK m.268). Kesinleşen hacizden sonra satış isteme ve diğer icra işlemleri için icra hukuku rehberimize göz atabilirsiniz.

11. Haksız İhtiyati Haciz ve Tazminat Sorumluluğu

Kısa cevap: İhtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü kişinin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumludur (İİK m.259/1). Tazminat davası, ihtiyati haczi koyan mahkemede de görülebilir (İİK m.259/4).

Bu sorumluluk, alacaklıya haciz talebini hazırlarken özen yükler: Alacağın gerçekten muaccel ve rehinsiz olduğundan, belgelerin yeterli olduğundan ve vadesi gelmemiş borçta kanundaki iki sebepten birinin bulunduğundan emin olunmalıdır. Borçlu veya üçüncü kişi açısından ise hacizden doğan zararların (örneğin bloke edilen hesap veya araç nedeniyle uğranılan kayıp) belgelendirilmesi önemlidir. Tazminatın kapsamı ve miktarı somut olaya göre belirlenir.

12. Arabuluculuk ve İhtiyati Haciz Süreleri

Kısa cevap: 6325 sayılı Kanun m.18/A-16 uyarınca, dava açılmadan önce ihtiyati haciz kararı verilmesi hâlinde İİK m.264/1’deki dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez.

Bu hüküm, dava şartı olarak arabuluculuğa tabi uyuşmazlıklarda (örneğin ticari alacaklar, kira ve iş uyuşmazlıkları) önemlidir; çünkü alacaklı ihtiyati haciz aldıktan sonra arabuluculuk sürecine girse bile 7 günlük dava açma süresini kaybetmez. Kanun, başvuru ile son tutanak arasındaki dönemde bu sürenin işlemeyeceğini öngörür. Arabuluculuk bürosuna başvuru ve son tutanak tarihleri bu nedenle sürelerin hesabında titizlikle takip edilmelidir. Arabuluculuğun dava şartı olduğu alanlara ilişkin ayrıntılar için Kira ve Tahliye Hukuku Rehberi‘ne de bakabilirsiniz.

13. Sık Yapılan Hatalar

• İnfaz süresini kaçırmak: Karar verildikten sonra 10 gün içinde icra dairesine başvurulmazsa karar kendiliğinden kalkar (m.261).
• 7 günlük dava/takip süresini atlamak: Haciz uygulandıktan veya gıyapta yapılan haciz tutanağı tebliğ edildikten sonra 7 gün içinde takip veya dava başlatılmazsa haciz hükümsüz kalır (m.264).
• Yetersiz delille talepte bulunmak: Yaklaşık ispat bile belge gerektirir; alacak ve gerekiyorsa haciz sebepleri somut delillerle gösterilmelidir (m.258).
• Teminatı küçümsemek: Haksız çıkılması hâlinde bütün zararlardan sorumluluk doğar (m.259).
• Vadesi gelmemiş borçta sebebi göstermemek: Yalnızca yerleşim yerinin bulunmaması veya mal kaçırma/kaçma hâlleri ihtiyati haczi mümkün kılar (m.257/2).
• Borçlu açısından 7 günlük itiraz süresini kaçırmak: Haciz tutanağının tebliğinden sonra süre hızla işler (m.265).
• İtirazın icrayı durdurduğunu sanmak: İstinaf başvurusu ihtiyati haczin icrasını durdurmaz (m.265).

14. Uygulamada Sık Karşılaşılan Senaryolar

Senaryo 1: Vadesi gelmiş ticari alacak

Bir tedarikçi, vadesi geçmiş faturalarını tahsil edemiyor ve borçlunun mallarını devretmeye hazırlandığından şüpheleniyor. Alacak muaccel ve rehinsiz olduğundan ayrıca bir sebep ispatı gerekmeden, belgelerle alacağını göstererek ihtiyati haciz isteyebilir. Mahkeme teminat belirler; karar çıktıktan sonra 10 gün içinde icra dairesine başvurulmalı, haciz yapıldıktan sonra da 7 gün içinde takip başlatılmalıdır. Ticari alacaklarda takip ve dava süreçleri için Fatsa Ticaret Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Senaryo 2: Vadesi gelmemiş borç ve mal kaçırma şüphesi

Alacağın vadesi henüz gelmemiştir; ancak borçlu taşınmazlarını yakınlarına devrediyor. Bu durumda alacaklı, borçlunun alacaklıların haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunduğunu delillerle göstererek ihtiyati haciz isteyebilir (m.257/2). Haciz konulursa borç yalnızca borçlu hakkında muaccel hâle gelir.

Senaryo 3: Borçlunun itirazı

Hesabına ihtiyati haciz konulan borçlu, haczin dayandığı sebeplere ve teminata itiraz etmek istiyor. Haciz uygulandığı günden (gıyapta yapılmışsa tutanağın tebliğinden) itibaren 7 gün içinde mahkemeye itiraz dilekçesi sunmalı, dayandığı belgeleri eklemeli veya teminat göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir (m.265, 266).

15. Sık Sorulan Sorular

1. İhtiyati haciz nedir?

İhtiyati haciz, rehinle temin edilmemiş bir para alacağının alacaklısının, alacağın tahsilini güvence altına almak için borçlunun mallarına, alacaklarına ve diğer haklarına mahkeme kararıyla geçici olarak el koydurmasıdır (İİK m.257). Kesin haciz değildir; alacaklıya satış ve paylaşım hakkı vermez, yalnızca borçlunun malları üzerindeki tasarrufunu sınırlayarak ileride yapılacak icra takibinin sonuçsuz kalmasını önlemeyi amaçlar.

2. İhtiyati haciz şartları nelerdir?

Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunda alacaklı ihtiyati haciz isteyebilir (İİK m.257/1). Vadesi gelmemiş borçta ise yalnızca iki hâlde istenebilir: borçlunun belli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak için mallarını gizlemeye, kaçırmaya ya da kaçmaya hazırlanması yahut alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması (İİK m.257/2). Her iki hâlde de alacaklı, alacağını ve gerekirse haciz sebeplerini mahkemeyi kanaat getirecek delillerle göstermek zorundadır (İİK m.258).

3. Vadesi gelmemiş borç için ihtiyati haciz istenebilir mi?

Yalnızca kanunda sayılan iki hâlde istenebilir: borçlunun belli bir yerleşim yerinin bulunmaması, veya borçlunun mallarını gizlemeye, kaçırmaya, kendisinin kaçmaya hazırlanması ya da alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması (İİK m.257/2). Bu şekilde ihtiyati haciz konulursa borç yalnızca borçlu hakkında muaccel hâle gelir.

4. İhtiyati haciz için önce dava açmak veya icra takibi başlatmak gerekir mi?

Hayır. İhtiyati haciz, dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan önce de istenebilir. Ancak bu durumda alacaklı, haczin uygulanmasından (haciz yokluğunda yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden) itibaren 7 gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır (İİK m.264/1). Bu süre kaçırılırsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır.

5. İhtiyati haciz için teminat yatırmak zorunlu mu?

Genel kural olarak evet. İhtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü kişinin uğrayacağı zararlardan sorumludur ve mahkemece belirlenen teminatı vermek zorundadır (İİK m.259). Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam niteliğinde bir belgeye dayanıyorsa teminat gerekip gerekmediğini mahkeme takdir eder. Kanun sabit bir teminat oranı belirlemez; miktar hâkimin takdirindedir.

6. İhtiyati haciz kararı ne kadar sürede infaz ettirilmelidir?

Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır; aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar (İİK m.261/1). Bu süre kesindir ve kararın tebliğinden değil, verildiği tarihten başlar.

7. Borçluya önceden haber verilir mi?

Kanun, mahkemeye iki tarafı dinleyip dinlememe konusunda serbestlik tanır (İİK m.258/2). Karar borçlu dinlenmeden verilmişse borçlu, haciz tutanağının tebliğiyle olayı öğrenir; icra dairesi tutanağın bir suretini haciz sırasında hazır bulunmayan alacaklı ve borçluya, gerekirse üçüncü kişiye 3 gün içinde tebliğ eder (İİK m.262).

8. Borçlu ihtiyati haciz kararına itiraz edebilir mi, süresi nedir?

Evet. Kendisi dinlenmeden ihtiyati haciz kararı verilen borçlu, haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı, haciz kendi huzurunda yapılmışsa haczin uygulandığı günden, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye başvurarak itiraz edebilir (İİK m.265/1). Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de hacizi öğrendikleri tarihten itibaren 7 gün içinde sebeplere veya teminata itiraz edebilir (İİK m.265/2). İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna gidilebilir; bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir ve istinaf başvurusu ihtiyati haczin icrasını durdurmaz (İİK m.265).

9. İhtiyati haciz nasıl kaldırılır?

Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin, esham ya da tahvilat depo ederek, taşınmaz rehni veya muteber bir banka kefaleti göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir; takibe başlandıktan sonra bu yetki icra mahkemesine geçer (İİK m.266). Ayrıca haczedilen mallar, değerlerinin depo edilmesi veya benzeri bir teminat gösterilmesi şartıyla borçluya ya da malın bulunduğu üçüncü kişiye bırakılabilir; istenecek teminat borç ve masraf tutarını geçemez (İİK m.263). Alacaklının süreleri kaçırması, davasından veya takibinden vazgeçmesi ya da davasında haksız çıkması da haczi hükümsüz bırakır (İİK m.264).

10. İhtiyati haciz kesin hacze nasıl dönüşür?

İcra takibi başladıktan sonra borçlu süresi içinde ödeme emrine itiraz etmezse, itirazı icra mahkemesince kesin olarak kaldırılırsa veya mahkemece iptal edilirse ihtiyati haciz kendiliğinden icrai (kesin) hacze dönüşür (İİK m.264/5). Bu noktadan sonra alacaklı, kesinleşen haciz üzerinden satış isteme gibi icra işlemlerine devam edebilir.

11. Haksız ihtiyati haciz hâlinde tazminat istenebilir mi?

Evet. İhtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü kişinin bu yüzden uğrayacağı bütün zararlardan sorumludur (İİK m.259). Tazminat davası, ihtiyati haczi koyan mahkemede de görülebilir. Bu nedenle alacaklının haczi istemeden önce alacağını ve haciz sebeplerini belgeleriyle sağlam biçimde ortaya koyması gerekir.

12. İhtiyati haciz kararı için alacağın tam olarak ispatı gerekir mi?

Hayır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 04.10.2016 tarihli kararında (E.2016/9619, K.2016/7760), İİK m.258 uyarınca alacaklının alacağın varlığı ile haciz sebepleri konusunda mahkemede olumlu kanaat uyandırmasının gerekli ve yeterli olduğunu; buradaki ispatın asıl davadaki gibi tam ispat değil, yaklaşık ispat olduğunu belirtmiştir. Aynı kararda, muaccel alacaklarda İİK m.257/2’deki şartların aranmayacağı vurgulanmıştır.

13. İhtiyati haciz için arabulucuya başvurmak süreleri durdurur mu?

6325 sayılı Kanun m.18/A-16 uyarınca, dava açılmadan önce ihtiyati haciz kararı verilmesi hâlinde İİK m.264/1’de düzenlenen dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez. Dava şartı olarak arabuluculuğa tabi bir uyuşmazlıkta ihtiyati haciz alan alacaklı, bu hüküm sayesinde arabuluculuk sürecinde 7 günlük dava açma süresini kaybetmez.

14. Kollektif şirket ortaklarının kişisel mallarına ihtiyati haciz konulabilir mi?

Evet. TTK m.237/2, kollektif şirketin borçları bakımından önce şirkete başvurulması kuralının, ortakların kişisel mallarına ihtiyati haciz konulmasına engel olmadığını düzenler. Bu şekilde konulmuş ihtiyati hacizlerde İİK m.264/1’deki süre, ortağa karşı dava veya takibe başlama yetkisinin doğduğu tarihten itibaren işlemeye başlar; ihtiyati haciz tutanağının tebliğinden itibaren kanuni süre içinde şirkete karşı takibe veya davaya başlanmazsa ihtiyati haciz düşer.

15. İhtiyati haciz alacaklıya rüçhan (öncelik) hakkı verir mi?

Hayır. İİK m.268/3’e göre ihtiyati haciz diğer rüçhan hakkını vermez. İhtiyaten haczedilen mallar, ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden önce başka bir alacaklı tarafından haczedilirse ihtiyati haciz sahibi alacaklı bu hacze İİK m.100’deki şartlar dairesinde kendiliğinden ve geçici olarak iştirak eder; rehinden önce ihtiyati veya icrai haciz bulunması hâlinde hiçbir haciz rehinden önceki hacze iştirak edemez (İİK m.268/1).

16. İhtiyati haciz ile ihtiyati tedbir arasındaki fark nedir?

İhtiyati haciz yalnızca para borçları için ve borçlunun malvarlığına el koymak amacıyla İcra ve İflas Kanunu’nda (m.257-268) düzenlenmiştir. İhtiyati tedbir ise para dışındaki hakların korunması için Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre istenir. Para alacağının güvencesi söz konusuysa uygulanacak yol ihtiyati hacizdir.

Sonuç

İhtiyati haciz, para alacağının tahsil edilememe riskine karşı mahkeme kararıyla borçlunun malvarlığına geçici olarak el koyma yoludur. Vadesi gelmiş rehinsiz alacaklarda belgelerle yaklaşık ispat yeterlidir; vadesi gelmemiş alacaklarda ise yerleşim yeri bulunmaması veya mal kaçırma ya da kaçma hazırlığı gibi kanundaki sebepler aranır. Karar verildikten sonra 10 gün içinde infaz, haciz sonrası 7 gün içinde dava veya takip, borçlu açısından ise 7 gün içinde itiraz süreleri kesindir. Teminat yatırılması ve haksız haciz hâlinde tazminat sorumluluğu, bu yolun risklerini oluşturur. Bu rehberde yer alan bilgiler genel çerçeveyi sunmakla birlikte her dosyanın kendine özgü koşulları sonucu değiştirebilir. Uzun Hukuk Bürosu olarak Fatsa ve Ordu genelinde ihtiyati haciz talebi, haczin kaldırılması, icra takibi ve ilgili dava süreçlerinde danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunuyoruz. İcra masraf ve faiz hesapları için İcra Masrafı Hesaplama Aracı ile İcra Faiz Hesaplama Aracını, diğer araçlarımız için Hukuki Hesaplama Araçları sayfasını kullanabilirsiniz.

Kaynakça ve Yazar Bilgisi

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.50, 82, 83, 100, 257-268)
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (m.18/A-16)
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.237/2)
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 04.10.2016 T., E.2016/9619, K.2016/7760 (ihtiyati haciz için yaklaşık ispat yeterlidir; muaccel alacaklarda İİK m.257/2 şartları aranmaz) – Yargıtay Karar Arama

Yazar: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M. – Uzun Hukuk Bürosu kurucu avukatı ve arabulucusu (Fatsa/Ordu). Bu rehber, mevzuat ve Yargıtay kararlarına dayanılarak hazırlanmış olup yeni gelişmelerde güncellenecektir. Son güncelleme: 11 Ekim 2026.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık teşkil etmez. İhtiyati haciz süreleri kesin olup hak düşürücü niteliktedir; sürelerin hesaplanması, teminat miktarı ve izlenecek yol somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Yukarıdaki bilgiler yayın tarihi itibarıyla güncel kaynaklardan derlenmiş olup işlem öncesinde teyit edilmesi önerilir. Kesin ve size özel bir değerlendirme için Uzun Hukuk Bürosu’ndan veya alanında uzman bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.