Tazminat Davalarında Yeni Dönem: TBK m.55, Kanuni Faiz ve Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması (7589 Sayılı Kanun)
16 Temmuz 2026 tarihli ve 7589 sayılı “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve çoğu maddesi yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kanun, trafik kazası ve iş kazası gibi bedensel zarar tazminatı davalarını doğrudan etkileyen üç düzenleme içerir: Türk Borçlar Kanunu m.55’e eklenen faiz ve avans mahsubu fıkraları, 3095 sayılı Kanun’da kanuni faizin yeniden belirlenmesi ve HMK m.107’nin (belirsiz alacak davası) yürürlükten kaldırılması. Bu yazıda söz konusu düzenlemeleri kanun metinlerine dayanarak bilgilendirme amacıyla açıklıyoruz; güncel hukuki durum 2 Kasım 2026 itibarıyladır.
Kısa cevap: TBK m.55’e eklenen fıkralara göre çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tutara ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir; ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Bu iki fıkra yalnızca 31.07.2026’dan sonra meydana gelen haksız fiiller ve zarar doğuran olaylara uygulanır; önceki olaylarda eski hükümler geçerlidir. Aynı tarihte HMK m.107 kaldırılmış, kanuni faiz TCMB reeskont oranının yüzde sekseni olarak yeniden belirlenmiştir.
Yayın tarihi: 2 Kasım 2026 · Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Hazırlayan: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M.
Bu Yazıda Neler Var?
- Ne değişti? (özet tablo)
- TBK m.55: faiz başlangıcı ve avans mahsubu
- Kanuni faiz: reeskont oranının yüzde sekseni
- HMK m.107 kaldırıldı: belirsiz alacak davası ve kısmi dava
- Hangi dosyaya hangi kural uygulanır? (geçiş tablosu)
- Zarar görenler için pratik öneriler
- Sık sorulan sorular
1. 7589 Sayılı Kanunla Tazminat Davalarında Ne Değişti?
Kısa cevap: Üç değişiklik birlikte okunmalıdır. Biri maddi hukuka (TBK m.55), biri faiz oranına (3095 m.1), biri de dava usulüne (HMK m.107 ve 109) ilişkindir ve her birinin geçiş kuralı farklıdır.
| Düzenleme | Ne getiriyor? | Hangi tarihten itibaren / kime uygulanır? |
|---|---|---|
| TBK m.55 (yeni iki fıkra) | Çalışma gücü kaybı ile destekten yoksun kalma tazminatında faizin başlangıç tarihi iki döneme ayrılır; ifa amacıyla ödenen bedel oransal olarak mahsup edilir. | 31.07.2026’dan sonra meydana gelen haksız fiiller ve zarar doğuran olaylar (7589 Geçici Madde 1/9). |
| 3095 sayılı Kanun m.1 | Sözleşmede kararlaştırılmamışsa kanuni faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenir. | 31.07.2026 (yayım tarihi). Faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat esas alındığından (TBK m.120/1) önceki dönemler eski düzenlemeye tabidir. |
| HMK m.107 | Belirsiz alacak davasına ilişkin madde yürürlükten kaldırılmıştır. | 31.07.2026’dan önce açılan davalarda madde uygulanmaya devam eder (Geçici Madde 1/10). |
| HMK m.109 (yeni fıkra) | Alacağın sadece bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus tahkikat sona erene kadar artırılabilir; artırılan kısım bakımından zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. | 31.07.2026 itibarıyla yürürlükte. |
2. TBK m.55: Faiz Başlangıcı ve Avans Mahsubu
Kısa cevap: TBK m.55, destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararların hesaplanmasını düzenler. 7589 sayılı Kanunla bu maddeye iki fıkra eklenmiştir: biri faizin hangi tarihten işleyeceğini, diğeri tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedelin tazminattan nasıl düşüleceğini belirler.
Yeni faiz kuralı
Eklenen fıkraya göre çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar nedeniyle:
- zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına, haksız fiil veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten,
- kazancın bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına ise karar tarihinden
itibaren kanuni faiz işletilir. Bu düzenleme, uygulamada faizin hangi tarihten başlayacağına dair daha önce kanun metninde açık bir kural bulunmadığı bir alanı kanunla belirlemektedir. Kanun, “bilinen” ve “bilinemeyen” dönem ayrımını yaptığı için bilirkişi hesabında bu iki dönemin ayrı ayrı toplanması gerekecektir; ayrımın somut dosyalarda nasıl uygulanacağı yargı içtihadıyla netleşecektir.
Avans mahsubu
İkinci eklenen fıkraya göre, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile destekten yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplara bağlı tazminatlar için ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Bu nedenle sigorta şirketi veya sorumlu tarafça yapılan kısmi ödemelerin tarihi, tutarı ve “ifa amacıyla” yapıldığının belgelenmesi ayrı önem kazanmıştır.
Madde 55’in değişmeyen kuralları
- Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, TBK hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır.
- Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.
- Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesiyle artırılamaz veya azaltılamaz.
Geçiş kuralı
7589 sayılı Kanunun Geçici Madde 1/9 hükmüne göre bu değişiklik, yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanır; bu tarihten önce meydana gelen olaylar bakımından maddenin değişiklikten önceki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu nedenle 31.07.2026 öncesindeki trafik veya iş kazası dosyalarında yeni faiz başlangıcı ve avans mahsubu kuralı uygulanmaz. Trafik ve iş kazalarına ilişkin genel bilgi için Trafik Kazası ve Tazminat Hukuku Rehberi ve İş Kazası Tazminat Davası Rehberi yazılarımıza bakabilirsiniz.
3. Kanuni Faiz Artık Nasıl Belirleniyor?
Kısa cevap: 3095 sayılı Kanun m.1’e göre TBK ve TTK uyarınca faiz ödenmesi gereken hâllerde miktar sözleşmeyle tespit edilmemişse ödeme, yıllık olarak TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır. Söz konusu oran, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan orandan beş puan veya daha çok farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde sekseni geçerli olur.
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Temel oran | TCMB reeskont oranının yüzde sekseni (3095 m.1). |
| Yıl ortası güncellemesi | 30 Haziran günkü oran, önceki yıl 31 Aralıktaki orandan 5 puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranı esas alınır. |
| Temerrüt faizi | Temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça geçmiş günler için m.1’deki orana göre temerrüt faizi öder (m.2). TCMB’nin kısa vadeli avans faiz oranı bu orandan fazlaysa ticari işlerde temerrüt faizi avans faiz oranı üzerinden istenebilir. |
| Bileşik faiz | Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez (m.3); TTK hükümleri saklıdır. |
| Sözleşmeyle belirlenen faiz | Sözleşmedeki yıllık temerrüt faizi oranı, kanuni oranın yüzde yüz fazlasını aşamaz (TBK m.120/2). |
2026 için yaklaşık hesap
TCMB’nin yayımladığı reeskont ve avans faiz oranları tablosuna göre 20.12.2025 tarihinden itibaren uygulanan reeskont iskonto oranı %38,75, avans faiz oranı %39,75‘tir. Kanun metnindeki formüle göre 31.12.2025 günü uygulanan reeskont oranının yüzde sekseni %38,75 × 0,80 = %31 eder. Tabloda 20.12.2025’ten sonra ve 30.06.2026’ya kadar değişiklik görünmediği için 5 puanlık fark koşulu gerçekleşmemiştir. Bu rakamlar kanun metni ve TCMB tablosundan yapılan bir hesaptır; bir dosyada faiz hesaplanırken yürürlükteki güncel duyuruların ve dönem ayrımının mutlaka kontrol edilmesi gerekir. Daha önceki dönemlerde uygulanan oranlar farklı olduğundan, 31.07.2026’dan önce başlayan faiz alacakları için bu yeni oran otomatik olarak geriye uygulanmaz: TBK m.120/1’e göre faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat esas alınır.
Sitedeki Yasal Faiz Oranı Hesaplama Aracı bu düzenlemeye göre güncellenmiştir (31.07.2026 öncesi için %24, sonrası için %31 ve ticari temerrüt için %39,75 seçenekleri); faiz dönemi 31.07.2026’yı kapsıyorsa iki dönemi ayrı ayrı hesaplamanız gerekir. İcra Faiz Hesaplama ve İşçilik Alacağı Faiz Hesaplama sayfalarındaki oran açıklamaları da aynı şekilde güncellenmiştir.
4. HMK m.107 Kaldırıldı: Belirsiz Alacak Davası ve Kısmi Dava
Kısa cevap: 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107 (belirsiz alacak davası) yürürlükten kaldırılmıştır. Bu dava türü, uygulamada özellikle bedensel zarar tazminatı gibi alacağın miktarının dava açıldığı sırada tam olarak belirlenemediği dosyalarda kullanılıyordu. Kaldırılma tarihinden (31.07.2026) önce açılmış davalarda m.107 uygulanmaya devam eder (7589 Geçici Madde 1/10).
- Kısmi dava (HMK m.109): Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir. Dava açılırken kalan kısımdan açıkça feragat edilmedikçe kısmi dava açılması geri kalan kısımdan feragat anlamına gelmez (m.109/3).
- Yeni fıkra (m.109/4): Alacağın sadece bir kısmı dava edilmişse talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
- Tespit davası (HMK m.106): Bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun tespitine ilişkin düzenleme yerinde durmaktadır; ancak tespit davası açabilmek için hukuken korunmaya değer güncel bir yarar gerekir (m.106/2).
- Duruşma aralığı (HMK m.147/3): Duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz; bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat gibi hâllerin kanun metninde ayrıca düzenlendiği istisnalar vardır. Tazminat davalarında bilirkişi hesap raporu beklenen süreler bu kural açısından da önem taşır.
Kaldırılan m.107’ye dayanılarak açılacak yeni bir dava bulunmadığından, tazminat davası açmak isteyen kişinin talep sonucunu (miktarı veya talep türünü) nasıl belirleyeceği dosyanın özelliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Zamanaşımı süresine yaklaşan dosyalarda bu değerlendirme geciktirilmemelidir; haksız fiil tazminatında zamanaşımı zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıldır (TBK m.72). Dava açma sürecinin genel işleyişi için Trafik Kazası Tazminat Davası Nasıl Açılır? yazımıza bakabilirsiniz.
5. Hangi Dosyaya Hangi Kural Uygulanır?
Kısa cevap: Üç değişikliğin ölçütü farklıdır: TBK m.55 için olayın tarihi, HMK m.107 için davanın açılış tarihi, kanuni faiz için faiz borcunun doğduğu tarih belirleyicidir.
| Durum | Uygulanacak kural |
|---|---|
| Kaza veya zarar doğuran olay 31.07.2026 öncesinde | TBK m.55’in eski hükümleri; yeni faiz başlangıcı ve avans mahsubu fıkraları uygulanmaz. |
| Kaza veya zarar doğuran olay 31.07.2026 sonrasında | TBK m.55’teki yeni fıkralar (faiz başlangıcı ve oransal avans mahsubu) uygulanır. |
| Dava 31.07.2026 öncesinde belirsiz alacak davası olarak açılmış | HMK m.107 bu davada uygulanmaya devam eder. |
| Dava 31.07.2026 sonrasında açılıyor | m.107 kaldırılmıştır; kısmi dava ve HMK m.109/4’teki artırım imkânı gündeme gelir. |
| Faiz alacağı 31.07.2026 öncesinde doğmuş | Faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat (TBK m.120/1) esas alınır. |
| Faiz 31.07.2026 sonrası dönem için hesaplanıyor | 3095 sayılı Kanunun yeni m.1 hükmü (reeskont oranının yüzde sekseni). |
6. Zarar Görenler İçin Pratik Öneriler
- Olay tarihini belgeleyin: Kaza tespit tutanağı, hastane kayıtları ve iş kazası bildirimi, hangi kuralın uygulanacağını belirleyen olay tarihini ispatlar.
- Yapılan her ödemeyi kayıt altına alın: Sigorta şirketi, işveren veya sorumlu taraftan alınan ödemelerin tarihi, tutarı ve gerekçesi (ifa amacıyla yapılıp yapılmadığı) avans mahsubu bakımından önem taşır; dekont ve yazışmaları saklayın.
- Kazanç belgelerini toplayın: Kanun, kazancın bilindiği ve bilinemediği dönemleri ayırdığı için maaş bordroları, SGK kayıtları ve gelir belgeleri bilirkişi hesabında belirleyicidir.
- Süreleri kaçırmayın: Sigorta şirketine yazılı başvuru, zamanaşımı ve dava açma süreleri için Hukuki Süre Hesaplama Aracı‘ndan yararlanabilirsiniz.
- Hesaplama araçlarını yaklaşık değer olarak kullanın: Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama ve İş Kazası Tazminatı Hesaplama araçları kaba bir fikir verir; gerçek tazminat aktüeryal hesap ve bilirkişi raporuyla belirlenir; bu araçlar faiz hesaplamaz, faiz için yukarıdaki Yasal Faiz Oranı Hesaplama Aracı’nı kullanabilirsiniz.
Fatsa ve Ordu genelinde trafik kazası, iş kazası ve diğer bedensel zarar tazminatı dosyalarında destek için Fatsa Tazminat Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
7. Sık Sorulan Sorular
1. 7589 sayılı Kanun ne zaman yürürlüğe girdi?
7589 sayılı Kanun 16 Temmuz 2026’da kabul edilmiş, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Tazminat davalarını ilgilendiren TBK, 3095 sayılı Kanun ve HMK değişiklikleri yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (Kanun m.26).
2. TBK m.55’teki yeni faiz kuralı eski kazalara uygulanır mı?
Hayır. Bu değişiklik, yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanır; bu tarihten önce meydana gelen olaylarda maddenin değişiklikten önceki hükümleri uygulanmaya devam eder (Geçici Madde 1/9).
3. Yeni düzenlemeye göre faiz hangi tarihten işler?
Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatında, kazancın bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat toplamına haksız fiil veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten, kazancın bilinemediği döneme ilişkin toplama ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir (TBK m.55).
4. Avans olarak yapılan ödemeler tazminattan nasıl düşülür?
İfa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir (TBK m.55).
5. SGK ödemeleri tazminattan indirilir mi?
TBK m.55/1’e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bedensel ve destekten yoksun kalma zararlarının belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. SGK’nın rücu edebildiği ödemelerin hesaba yansıtılması ise somut olaya ve bilirkişi hesabına göre belirlenir.
6. Kanuni faiz oranı şimdi nasıl belirleniyor?
Sözleşmede kararlaştırılmamışsa kanuni faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır; 30 Haziran günü oran beş puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni geçerli olur (3095 m.1).
7. Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı?
Evet. HMK m.107, 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Kaldırılma tarihinden önce açılan davalarda m.107 uygulanmaya devam eder (Geçici Madde 1/10).
8. Kısmi davada talebi sonradan artırabilir miyim?
Alacağın sadece bir kısmı dava edilmişse talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; bu durumda zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4).
9. Tazminat davalarında zamanaşımı değişti mi?
Hayır. Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar; ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü fiillerde bu süre uygulanır (TBK m.72).
10. Duruşmalar arası süre ne kadar olabilir?
HMK m.147’ye eklenen fıkraya göre duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz; bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat gibi hâllerin kanun metninde ayrıca düzenlendiği istisnalar bulunur.
Sonuç
7589 sayılı Kanun, bedensel zarar tazminatında faiz ve avans mahsubuna ilişkin kuralları kanunla belirlemiş, kanuni faizi TCMB reeskont oranına bağlamış ve belirsiz alacak davasını kaldırmıştır. Her değişikliğin geçiş kuralı farklı olduğundan, bir dosyada olay tarihi, dava tarihi ve faizin doğduğu tarih ayrı ayrı belirlenmelidir. Bu yazıdaki bilgiler genel çerçeveyi sunmakla birlikte her dosyanın kendine özgü koşulları sonucu değiştirebilir. Uzun Hukuk Bürosu olarak Fatsa ve Ordu genelinde tazminat dosyalarında hukuki destek sunuyoruz. Diğer araçlarımıza Hukuki Hesaplama Araçları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Kaynakça ve Yazar Bilgisi
- 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, kabul 16.07.2026, Resmî Gazete 31.07.2026, S.33326 (madde 10, 18, 19, 20, 21, 25, 26; Geçici Madde 1)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.55, 72, 120)
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (m.1-3)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.106, 107, 109, 147)
- TCMB, Reeskont ve Avans Faiz Oranları tablosu (20.12.2025 tarihli oranlar)
Yazar: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M. – Uzun Hukuk Bürosu kurucu avukatı ve arabulucusu (Fatsa/Ordu). Bu yazı mevzuat metinlerine dayanılarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup yeni gelişmelerde güncellenecektir. Son güncelleme: 2 Kasım 2026.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık teşkil etmez. Değişikliklerin uygulaması somut olayın tarihine ve özelliklerine göre farklılık gösterebilir ve yargı içtihatları ile şekillenecektir; faiz oranları ve süreler işlem öncesinde güncel kaynaklardan teyit edilmelidir. Kesin ve size özel bir değerlendirme için Uzun Hukuk Bürosu’ndan veya alanında uzman bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.



