İdare Hukuku Rehberi 2026: İptal ve Tam Yargı Davası, Dava Açma Süresi, Yürütmenin Durdurulması ve Kanun Yolları
İdare hukuku, kamu gücü kullanan idarenin organizasyonunu, işlem ve eylemlerini ve bunlara karşı vatandaşın başvurabileceği yargı yollarını düzenler. İdari yargılamanın usulü 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) ile belirlenir. Bu rehberde idari dava türlerini, dava açma sürelerini, idareye başvurmanın etkisini, dava dilekçesinin şartlarını, yürütmenin durdurulmasını, karar sonrası idarenin yükümlülüğünü ve istinaf-temyiz yollarını İYUK’un resmî metnine dayanarak, 29 Ekim 2026 itibarıyla güncel hukuki durumla ele alıyoruz. Her bölüm doğrudan bir soruya net bir cevapla başlar.
Kısa cevap: İdari işleme karşı dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemesinde 60 gün, vergi mahkemesinde 30 gündür; süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Dava açılması idari işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararlar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir (m.27). Dava açmadan önce idareye başvurmak da mümkündür: İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır (m.10); üst makama başvuru ise işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (m.11). Mahkeme kararlarına karşı istinaf ve temyiz süresi tebliğden itibaren 30 gündür (m.45, 46).
Yayın tarihi: 29 Ekim 2026 · Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Hazırlayan: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M.
Bu Rehberde Neler Var?
- İdari yargının kapsamı ve sınırı
- İdari dava türleri (tablo)
- Dava açma süresi ve sürenin hesabı
- Dava öncesi idareye başvuru: sükut, üst makam, tam yargıda ön başvuru
- Dava dilekçesi ve ilk inceleme
- Yürütmenin durdurulması
- Yargılama süreci: savunma, cevap ve inceleme
- Karardan sonra: idarenin yükümlülüğü
- Kanun yolları: istinaf ve temyiz
- Sık karşılaşılan uyuşmazlıklar
- Son yasal değişiklikler
- Sık yapılan hatalar
- Sık sorulan sorular
1. İdari Yargının Kapsamı ve Sınırı Nedir?
Kısa cevap: İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler yerindelik denetimi yapamazlar; yürütme görevinin yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde olacak veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler (İYUK m.2/2).
| Konu | Temel dayanak |
|---|---|
| İdari davaların açılması, süreler, yargılama usulü, kanun yolları | 2577 sayılı İYUK |
| Vergi uyuşmazlıkları | İYUK ve vergi kanunları; ayrıntılar için Vergi Hukuku Rehberi |
| İdari para cezasına itiraz | Ayrı usul: İdari Para Cezasına İtiraz Nereye ve Kaç Gün İçinde Yapılır? |
| Memurların disiplin ve cezai sorumluluğu | Devlet Memurlarının Cezai ve Disiplin Sorumluluğu |
İdari yargılamada davacı vatandaş, davalı ise çoğu zaman bir kamu idaresidir. Bu nedenle usul kuralları, özellikle süreler ve idareye başvuru şartları, kesin ve hak düşürücü niteliktedir. İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır (m.3/1).
2. İdari Dava Türleri Nelerdir?
Kısa cevap: İYUK m.2/1’e göre idari dava türleri üçtür: iptal davası, tam yargı davası ve kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
| Dava türü | Kimler açar, neye dayanır? | Sonuç |
|---|---|---|
| İptal davası | İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, menfaati ihlal edilenler açar (m.2/1-a). | İşlem hukuka aykırıysa iptal edilir. |
| Tam yargı davası | İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar açar (m.2/1-b). | Zararın tazmini veya hakkın yerine getirilmesi istenir. |
| İdari sözleşme davası | Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda taraflar açar (m.2/1-c). | Sözleşmeden doğan haklar ve yükümlülükler çözülür. |
İptal ve tam yargı davaları birlikte açılabilir. İlgililer, haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla doğrudan tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi, önce iptal davası açıp bu davanın karara bağlanmasından sonra, kararın veya kanun yollarına başvurulması hâlinde verilecek kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası da açabilirler (m.12).
3. Dava Açma Süresi Kaç Gündür ve Nasıl Hesaplanır?
Kısa cevap: Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür (İYUK m.7/1). Süre, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar; vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda ise tebliğin (veya tebliğ yerine geçen işlemin) yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (m.7/2).
| Durum | Süre ve başlangıç |
|---|---|
| İdare mahkemesinde ve Danıştayda dava | 60 gün; yazılı bildirimi izleyen günden itibaren (m.7/1-2) |
| Vergi mahkemesinde dava | 30 gün; tebliği izleyen günden itibaren (m.7/1-2) |
| Adresi belli olmayana ilan yoluyla bildirim | Süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren 15 gün sonra işlemeye başlar (m.7/3) |
| İlanı gereken düzenleyici işlemler | Süre, ilan tarihini izleyen günden başlar; uygulama işlemine karşı da dava açılabilir (m.7/4) |
| Tatil günleri | Süreye dâhildir; sürenin son günü tatile rastlarsa süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (m.8/2) |
| Çalışmaya ara verme (adli tatil) | Sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (m.8/3) |
Süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar (m.8/1). Tebliğ tarihini ve işlemin yazılı bildirim tarihini kesin olarak belirlemek, sürenin doğru hesabı için ilk adımdır. Sürenin bitiş gününü hesaplamak için Hukuki Süre Hesaplama Aracı‘nı kullanabilirsiniz; ancak özel kanunlarda ayrı süre öngörülen konularda ilgili kanunun süresi uygulanır.
4. Dava Açmadan Önce İdareye Başvurmak Gerekir mi?
Kısa cevap: İptal davalarında idareye başvuru zorunlu değildir; ancak idari eylemlerden doğan tam yargı davalarında, dava açmadan önce idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemek gereklidir (m.13). İdareye başvurmak ayrıca dava süresi bakımından da önemli sonuçlar doğurur.
| Başvuru türü | Kanundaki düzenleme |
|---|---|
| İdari makamların sükutu (m.10) | İlgililer, hakkında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilir. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilir. Otuz günlük süre içinde verilen cevap kesin değilse ilgili, bu cevabı ret sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir; bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. |
| Üst makamlara başvuru (m.11) | İdari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan (üst makam yoksa işlemi yapan makamdan) dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır. |
| Tam yargı davasından önce başvuru (m.13) | İdari eylemlerden hakları ihlal edilenler, eylemi yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmalıdır. İstek kısmen veya tamamen reddedilirse işlemin tebliğini izleyen günden, otuz gün içinde cevap verilmezse bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir. |
Üst makama başvuru süreyi durdurur, ancak süreyi sıfırlamaz: Başvuru tarihine kadar geçen süre hesaba katılır (m.11/3). Bu nedenle başvuru yaparken kalan dava açma süresini takip etmek önemlidir. 7331 sayılı Kanunla 10, 11 ve 13. maddelerde yapılan değişiklikle idarenin cevap süresi altmış günden otuz güne ve bekleme süresi altı aydan dört aya indirilmiştir (madde dipnotlarına göre).
5. Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalı ve İlk İnceleme Nasıl Yapılır?
Kısa cevap: Dilekçeler, tarafların ve varsa vekillerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait T.C. kimlik numarasını, davanın konu ve sebepleri ile dayandığı delilleri ve dava konusu idari işlemin yazılı bildirim tarihini içermelidir (İYUK m.3/2). Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar da belirtilir; vergi davalarında ayrıca davanın ilgili bulunduğu vergi veya vergi cezası gösterilir.
Dilekçeler mahkemede evrak bürosunca kaydedilir ve ilgili mahkemeye havale olunur; dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösteren ücretsiz bir alındı kâğıdı verilir (m.14/2). Dilekçeler mahkeme başkanı veya görevlendireceği üye tarafından sırasıyla şu yönlerden incelenir (m.14/3):
- Görev ve yetki,
- İdari merci tecavüzü,
- Ehliyet,
- İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,
- Süre aşımı,
- Husumet (davanın doğru taraflara yöneltilmesi),
- Dilekçenin 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadığı.
Bu inceleme sonunda eksiklik veya yanlışlık görülürse dilekçe reddedilebilir; dilekçenin şekil ve içerik şartlarına dikkat edilmemesi davanın daha ilk aşamada sonuçsuz kalmasına yol açabilir. Dava harcı ve yargılama giderleri ayrı bir mevzuata tabidir; dilekçeyi vermeden önce bu giderlerin güncel tutarının öğrenilmesi önerilir.
6. Yürütmenin Durdurulması Nasıl İstenir?
Kısa cevap: Danıştayda veya idari mahkemelerde dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). İdari işlem, dava sonuçlanana kadar uygulanmaya devam eder; bunu önlemek için dilekçede ayrıca yürütmenin durdurulması istenmelidir.
| Konu | Kanundaki düzenleme (m.27) |
|---|---|
| Şartlar | İdari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşmelidir. |
| Ne zaman karar verilir? | Davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek verilir. Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da yürütme durdurulabilir. |
| Gerekçe zorunluluğu | Kararda işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğu ve uygulanması hâlinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğu belirtilmek zorundadır. |
| Kamu görevlilerinin atama ve nakilleri | Atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmaz. |
| Dilekçeden anlaşılan ret | Dava dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin yerinde olmadığı anlaşılırsa istem, idarenin savunması alınmaksızın reddedilebilir. |
| Vergi davalarında | Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durdurur. İhtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar ise tahsil işlemini durdurmaz; bunlarda yürütmenin durdurulması istenebilir. |
Yürütmenin durdurulması istemli davalarda savunma gibi sürelerin kısaltılabilmesi de mümkündür (m.27/5). Uygulamada bu istem, dava dilekçesinde gerekçeleriyle ve somut zarar anlatımıyla birlikte ayrı bir başlık altında sunulur; "telafisi güç zarar" iddiası soyut kalırsa istem reddedilebilir.
7. Yargılama Süreci: Savunma, Cevap ve İnceleme
Kısa cevap: Dava dilekçesinin ve eklerinin bir örneği davalı idareye, davalının vereceği savunma da davacıya tebliğ edilir; taraflar tebliğlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap verebilir (İYUK m.16/1, 3). Bu süre haklı sebeplerin bulunması hâlinde, talep üzerine mahkeme kararıyla otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir; sürenin geçmesinden sonra yapılan uzatma talepleri kabul edilmez.
- Dilekçe sayısı: Davacının ikinci dilekçesi davalıya, davalının ikinci savunması da davacıya tebliğ edilir; buna karşı davacı kural olarak cevap veremez. Ancak davalının ikinci savunmasında cevaplandırmayı gerektiren hususlar bulunduğu anlaşılırsa davacıya cevap vermesi için süre verilir (m.16/2).
- Süre geçtikten sonra: Taraflar, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemez (m.16/4).
- Miktarın artırılması: Tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir; artırım dilekçesi otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir (m.16/4).
- İşlem dosyası: Davaya ilişkin işlem dosyalarının aslı veya onaylı örneği, idarenin savunması ile birlikte ilgili mahkemeye gönderilir (m.16/5).
- Kendiliğinden inceleme: Mahkemeler, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar; belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilir. Bu kararların süresi içinde yerine getirilmesi zorunludur (m.20/1).
8. Mahkeme Karar Verdikten Sonra İdare Ne Yapmak Zorundadır?
Kısa cevap: Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur; bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m.28/1).
İdarenin bu süre içinde kararı uygulamaması durumunda davacı, kararın uygulanması ve doğan zararın tazmini için ayrıca başvuru yollarına gidebilir; bu sürecin ayrıntıları dosyanın özelliklerine göre değişir. 7588 sayılı Kanunla (yürürlük 11 Temmuz 2026) 28. maddede de değişiklik yapılmıştır; kolluk, savunma ve istihbarat personeli gibi bazı kamu görevlilerine ilişkin düzenleme için kanunun güncel metnine bakılmalıdır.
9. Kanun Yolları: İstinaf ve Temyiz
Kısa cevap: İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m.45/1). Bölge idare mahkemesi ve Danıştay dava dairelerinin kanunda sayılan kararları ise tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir (m.46/1).
| Kanun yolu | Süre | Merci | Önemli noktalar |
|---|---|---|---|
| İstinaf | Tebliğden itibaren 30 gün | Bölge idare mahkemesi | Konusu kanunda gösterilen parasal sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davalarında ilk derece kararları kesindir; istinaf yoluna başvurulamaz (m.45/1). Sınırlar yeniden değerlendirilebildiğinden karar tarihindeki güncel tutara bakılmalıdır. |
| Temyiz | Tebliğden itibaren 30 gün | Danıştay | Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; konusu kanundaki parasal sınırı aşan vergi, tam yargı ve idari işlem davaları; meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarma sonucunu doğuran işlemlere karşı iptal davaları; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı iptal davaları gibi kanunda sayılan hâllerde mümkündür (m.46/1). |
| BİM’in bazı kararları | Tebliği izleyen günden itibaren 7 gün | Danıştay | Bölge idare mahkemesinin 48. maddenin yedinci fıkrası uyarınca verdiği kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir (m.45/2). |
Bölge idare mahkemesi istinaf incelemesinde ne karar verir?
7589 sayılı Kanunla (yürürlük 31 Temmuz 2026) İYUK m.45’in üçüncü ve beşinci fıkraları yeniden düzenlenmiştir. Güncel metne göre bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararına ilişkin incelemesi sonunda kararı hukuka uygun bulursa; sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gerekçeyi doğru veya eksik bulursa gerekçeyi değiştirerek; karardaki maddi yanlışlıklar düzeltilebiliyorsa düzeltme yaparak istinaf başvurusunun reddine karar verir (m.45/3). Kararı hukuka uygun bulmazsa istinaf başvurusunu kabul ederek kararı kaldırır ve işin esası hakkında yeniden karar verir (m.45/4). Görevsiz veya yetkisiz mahkemece bakılması, talep hakkında karar verilmemesi, keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken yaptırılmaması, duruşma yapılması gerekirken yapılmaması gibi hâllerde ise kararı kaldırarak dosyayı kararı veren mahkemeye gönderebilir (m.45/5).
7589 sayılı Kanunla temyiz maddesinde de değişiklik yapılmış, m.46/1-c bendi mülga edilmiş ve birinci fıkra kapsamında olmayan davalara ilişkin ikinci fıkra eklenmiştir. Temyiz edilebilen karar türleri ve parasal sınırlar sık değiştiğinden, kanun yoluna başvurmadan önce karar tarihindeki güncel metin kontrol edilmelidir.
10. Sık Karşılaşılan İdari Uyuşmazlıklar
İdari yargıya taşınan uyuşmazlıklar çok çeşitlidir. Başlıcaları şunlardır:
- Kamu görevlilerinin işlemleri: Atama, nakil, disiplin cezası ve görevden uzaklaştırma işlemlerine karşı iptal davaları. Ayrıntı için memurların cezai ve disiplin sorumluluğu yazımıza bakınız.
- Vergi uyuşmazlıkları: Tarhiyat, vergi ziyaı cezası ve ihbarnamelere karşı vergi mahkemesinde 30 günlük sürede açılan davalar; bkz. Vergi Hukuku Rehberi.
- İdari para cezaları: Bu cezalara itirazın kural olarak ayrı bir yolu ve süresi vardır; bkz. İdari Para Cezasına İtiraz.
- İdarenin eylem ve işlemleri nedeniyle tazminat: İdari eylem veya işlemden doğan zararlar için tam yargı davası açılır; dava öncesi idareye başvuru şartı için yukarıdaki 4. bölüme bakınız.
- İdari sözleşmeler: Kamu hizmetinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar.
Fatsa ve Ordu çevresindeki idari uyuşmazlıklarda iptal ve tam yargı davalarına, idari para cezası itirazlarına ve idareye başvuru süreçlerine ilişkin destek için Fatsa İdare Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
11. Son Yasal Değişiklikler
Aşağıdaki tablo İYUK metnindeki madde dipnotlarına ve değişiklik cetveline göre hazırlanmıştır. Metni okunarak içeriği doğrulanan değişiklikler açıklanmış, içeriği bu rehberde ayrıca incelenmeyen maddeler yalnızca madde numarasıyla belirtilmiştir.
| Kanun | Yürürlük | Değişen maddeler ve doğrulanan içerik |
|---|---|---|
| 7331 | 14.07.2021 | Madde 10, 11, 13, 24 ve Geçici Madde 10; idarenin cevap süresi 60 günden 30 güne, bekleme süresi 6 aydan 4 aya indirildi. |
| 7351 | 22.01.2022 | Madde 27 (yürütmenin durdurulması). |
| AYM kararları | 2022-2025 | İstinaf süresinin geçmesinden sonra yapılan istinaf hâline ilişkin 45. madde cümlesi iptal edilmiştir (E.2022/48, K.2022/93); 45. ve 48. maddelerde de Anayasa Mahkemesi kararlarına dayalı iptaller bulunmaktadır. |
| 7524 | 02.08.2024 | Madde 45 ve 46: istinaf ve temyiz için parasal sınırlar yeniden düzenlendi; Ek Madde 1. |
| 7588 | 11.07.2026 | Madde 28 (karar sonuçları). |
| 7589 | 31.07.2026 | Madde 45 (bölge idare mahkemesi inceleme sonuçları) ve 46 (temyiz edilebilen kararlar, 46/1-c mülga, ikinci fıkra eklendi). |
12. Sık Yapılan Hatalar
- Süreyi yanlış hesaplamak: Süre, yazılı bildirimin veya tebliğin yapıldığı günü izleyen günden başlar; idare mahkemesinde 60, vergi mahkemesinde 30 gündür (m.7, 8).
- Süre bitiminde idareye başvurmaya güvenmek: Üst makama başvuru süreyi durdurur ancak sıfırlamaz; başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır (m.11).
- Tam yargı davasından önce idareye başvurmamak: İdari eylemlerden doğan tam yargı davalarında dava öncesi başvuru zorunludur; başvuru eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır (m.13).
- Yürütmenin durdurulmasını istememek: Dava açılması işlemi kendiliğinden durdurmaz (m.27/1); vergi davaları bu kuralın dışındadır (m.27/4).
- Dilekçede zorunlu bilgileri eksik bırakmak: İşlemin yazılı bildirim tarihi, T.C. kimlik numarası, mali davalarda uyuşmazlık miktarı gibi unsurlar eksikse dilekçe ilk incelemede reddedilebilir (m.3, 14).
- Savunmaya cevap süresini kaçırmak: Tebliğden itibaren otuz günlük cevap süresi geçtikten sonra yapılan savunmalara dayanarak hak iddia edilemez (m.16).
- İstinaf veya temyiz süresini kaçırmak: Süre tebliğden itibaren otuz gündür (m.45, 46).
13. Sık Sorulan Sorular
1. İdari işleme karşı dava açma süresi kaç gündür?
Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Süre, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı, vergi uyuşmazlıklarında tebliğin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7).
2. İptal davası ile tam yargı davası arasındaki fark nedir?
İptal davası, menfaati ihlal edilenlerin, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olması nedeniyle iptalini istediği davadır. Tam yargı davası ise idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanların zararlarının giderilmesi için açtığı davadır (m.2/1).
3. İdareye başvuru dava süresini durdurur mu?
İdari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için dava açma süresi içinde üst makama (üst makam yoksa işlemi yapan makama) yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. Başvuru reddedilir veya otuz gün içinde cevap verilmezse süre yeniden işlemeye başlar ve başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır (m.11).
4. İdare 30 gün içinde cevap vermezse ne olur?
Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve ilgili, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilir (m.10/2).
5. Tam yargı davasından önce idareye başvurmak zorunlu mu?
İdari eylemlerden hakları ihlal edilenler dava açmadan önce, eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemek zorundadır. Başvuru kısmen veya tamamen reddedilirse veya otuz gün içinde cevap verilmezse dava süresi içinde dava açılabilir (m.13).
6. Dava açınca idari işlem durur mu?
Hayır. Dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde mahkeme yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (m.27/1-2). Vergi mahkemelerinde dava açılması ise dava konusu edilen bölümün tahsil işlemlerini durdurur (m.27/4).
7. Savunmaya cevap süresi ne kadardır?
Taraflar, kendilerine yapılan tebliğlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap verebilir. Bu süre haklı sebeplerin bulunması hâlinde mahkeme kararıyla otuz günü geçmemek üzere bir defaya mahsus uzatılabilir (m.16/3).
8. İdare mahkemesi kararı uygulanmazsa ne olur?
İdare, mahkeme kararlarının icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur; bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (m.28/1).
9. İstinaf süresi kaç gündür?
İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir. Konusu kanunda gösterilen parasal sınırı geçmeyen bazı davalarda ilk derece kararları kesindir (m.45).
10. Temyiz süresi kaç gündür ve hangi kararlar temyiz edilebilir?
Temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren otuz gündür. Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları, kanundaki parasal sınırı aşan davalar, meslekten veya kamu görevinden çıkarmaya ilişkin iptal davaları gibi kanunda sayılan kararlar Danıştayda temyiz edilebilir (m.46/1).
11. Dava dilekçesinde hangi bilgiler bulunmalı?
Tarafların ve varsa vekillerinin kimlik ve adres bilgileri, gerçek kişiler için T.C. kimlik numarası, davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller ve idari işlemin yazılı bildirim tarihi bulunmalıdır; mali davalarda ve tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar da belirtilir (m.3/2).
12. Dava açma süresinin son günü tatile denk gelirse ne olur?
Tatil günleri sürelere dâhildir; ancak sürenin son günü tatil gününe rastlarsa süre, tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (m.8/2-3).
13. İdari mahkemeler idarenin takdir yetkisine müdahale edebilir mi?
Hayır. İdari mahkemeler yalnızca idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunu denetler; yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (m.2/2).
Sonuç
İdari yargıda süreler kısa ve kesindir: İdare mahkemesinde 60, vergi mahkemesinde 30 gün; idareye başvuruda 30 günlük cevap süresi; yargılamada 30 günlük cevap süreleri; istinaf ve temyizde yine 30 gün. İşlemin yazılı bildirim tarihini doğru belirlemek, dilekçeyi eksiksiz hazırlamak ve gerekiyorsa yürütmenin durdurulmasını talep etmek sonucu belirler. Bu rehberdeki bilgiler genel çerçeveyi sunmakla birlikte her dosyanın kendine özgü koşulları sonucu değiştirebilir. Uzun Hukuk Bürosu olarak Fatsa ve Ordu genelinde idari işlemlere karşı iptal ve tam yargı davaları ile idareye başvuru süreçlerinde hukuki destek sunuyoruz. Diğer araçlarımıza Hukuki Hesaplama Araçları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Kaynakça ve Yazar Bilgisi
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (m.2, 3, 7, 8, 10-14, 16, 20, 27, 28, 45, 46)
- 7331, 7351, 7524, 7588 ve 7589 sayılı Kanunlar: madde dipnotları ve kanun metninin sonundaki değişiklik cetveline göre (Mevzuat Bilgi Sistemi, 29.10.2026 tarihli metin)
Yazar: Av. Arb. Mehmet Sami UZUN, LL.M. – Uzun Hukuk Bürosu kurucu avukatı ve arabulucusu (Fatsa/Ordu). Bu rehber mevzuat metinlerine dayanılarak hazırlanmış olup yeni gelişmelerde güncellenecektir. Son güncelleme: 29 Ekim 2026.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık teşkil etmez. İdari yargıda süreler kesindir ve kaçırılmaları hak kaybına yol açabilir; uygulanacak süre ve usul, uyuşmazlığın konusuna ve özel kanunlardaki düzenlemelere göre farklılık gösterebilir. İdari yargılama mevzuatı sık değiştiğinden işlem öncesinde güncel mevzuatın teyit edilmesi önerilir. Kesin ve size özel bir değerlendirme için Uzun Hukuk Bürosu’ndan veya alanında uzman bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.


