Bir kişinin vefatı hâlinde mirası kimlerin, hangi oranda paylaşacağı Türk Medeni Kanunu’ndaki zümre sistemine göre belirlenir. Aşağıdaki 2026 güncel miras payı hesaplama aracı, sağ kalan eşinizin ve diğer mirasçıların yasal miras paylarını TMK m.495-501 hükümlerine göre otomatik olarak hesaplar.

Bu Miras Payı Hesaplama aracı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık teşkil etmez. Hesaplama sonuçları yaklaşık değerler olup, güncel mevzuat, içtihat ve somut olayın özelliklerine göre değişiklik gösterebilir. Kesin ve size özel bir hesaplama için Uzun Hukuk Bürosu’ndan veya alanında uzman bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.

Miras Payı Hesaplama: 2026 Güncel Rehber (TMK m.495-501)

Bir kişi vefat ettiğinde, geride bıraktığı mal varlığının kimlere ve hangi oranlarda geçeceği, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen yasal miras hukuku kurallarına göre belirlenir. Bu rehberde, yasal mirasçıların kimler olduğunu, “zümre sistemi”nin nasıl işlediğini ve sağ kalan eşin payının neden zümreye göre değiştiğini güncel mevzuat çerçevesinde ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

Yasal Mirasçı Kimdir?

Mirasbırakan geride bir vasiyetname veya miras sözleşmesi bırakmamışsa (ya da bıraktığı tasarruf terekenin tamamını kapsamıyorsa), miras kanunda belirlenen yasal mirasçılara kalır. Yasal mirasçılık, kan hısımlığına (zümre sistemi), evlatlık ilişkisine veya evlilik birliğine (sağ kalan eş) dayanır.

Zümre Sistemi Nedir? (TMK m.495-497)

Türk miras hukuku, kan hısımı mirasçıları yakınlık derecesine göre gruplandıran zümre sistemini benimser. Temel kural şudur: önceki zümrede tek bir mirasçı dahi bulunması, sonraki zümreyi tamamen mirastan dışlar.

• 1. Zümre: Mirasbırakanın altsoyu (çocukları; çocuk mirasbırakandan önce ölmüşse onun altsoyu halefiyet yoluyla mirasçı olur)
• 2. Zümre: Altsoy hiç yoksa, mirasbırakanın ana ve babası ile onların altsoyu (mirasbırakanın kardeşleri, yeğenleri)
• 3. Zümre: 1. ve 2. zümrede hiç mirasçı yoksa, büyükanne ve büyükbabalar ile onların altsoyu (amca, hala, dayı, teyze ve çocukları)

Aynı zümre içinde, mirasbırakana daha yakın dereceden hısım daha uzak dereceden olanı mirastan dışlar; aynı dereceden birden fazla mirasçı varsa miras aralarında eşit olarak paylaştırılır.

Sağ Kalan Eşin Miras Payı (TMK m.499)

Sağ kalan eş, her zaman yasal mirasçıdır; ancak payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir. TMK m.499 uyarınca sağ kalan eşin payı şöyledir:

• 1. Zümre (altsoy) ile birlikte mirasçıysa: mirasın dörtte biri (1/4)
• 2. Zümre (ana-baba) ile birlikte mirasçıysa: mirasın yarısı (1/2)
• 3. Zümre (büyükanne-büyükbaba ve altsoyu) ile birlikte mirasçıysa: mirasın dörtte üçü (3/4)
• Hiçbir zümrede mirasçı yoksa: mirasın tamamı

Bu kademeli sistem, sağ kalan eşi mirasbırakana daha uzak hısımlara karşı korurken, yakın kan hısımlarının (özellikle çocukların) miras hakkını da gözetir.

Örnek Hesaplama

Örnek 1: Mirasbırakanın eşi ve 3 çocuğu var, tereke 3.000.000 TL. Eşin payı: 3.000.000 × 1/4 = 750.000 TL. Çocukların toplam payı: 3.000.000 × 3/4 = 2.250.000 TL, her çocuğa 750.000 TL düşer.

Örnek 2: Mirasbırakanın çocuğu yok, eşi ve anne-babası sağ. Eşin payı: tereke × 1/2. Anne-baba toplam pay: tereke × 1/2, ikisi arasında eşit paylaşılır (her biri 1/4).

İstisnalar ve Özel Durumlar

Evlatlığın Mirasçılığı

Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene karşı kan hısımı gibi 1. zümre mirasçısıdır ve öz çocuklarla eşit miras payı alır. Evlatlığın kendi biyolojik ailesindeki mirasçılık hakkı da ayrıca devam eder.

Mirasçı Bulunmaması

TMK m.501’e göre, hiçbir yasal mirasçı ve atanmış mirasçı bırakmadan ölen kişinin mirası Devlete geçer.

Mirasın Reddi Hâlinde Payların Yeniden Dağılımı

Mirasçılardan biri mirası reddederse, o mirasçı hiç mirasçı olmamış gibi kabul edilir ve payı, sanki mirasbırakandan önce ölmüş gibi kendi altsoyuna veya diğer mirasçılara intikal eder. Mirası kabul edip etmeme konusunda tereddüt yaşayan mirasçılar, özellikle borca batık miraslarda mirasın reddi davası hakkındaki rehberimizi incelemelidir.

Mirasçıların Ortak Mülkiyeti ve Paylaşım

Birden fazla mirasçı bulunduğunda, tereke mirasçılar arasında elbirliği (iştirak) mülkiyeti hâlinde ortak olur. Taraflar taşınmazın veya diğer tereke mallarının paylaşımında anlaşamazsa, ortaklığın sona erdirilmesi için izale-i şuyu (ortaklığın giderilmesi) davası açılabilir.

Saklı Pay Sınırı

Mirasbırakan, vasiyetname veya bağışlarla yasal mirasçıların paylarını azaltabilir; ancak altsoy, ana-baba ve sağ kalan eşin saklı payına dokunamaz. Bir tasarrufun saklı payı ihlal edip etmediğini görmek için saklı pay ve tenkis hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşin miras payı her zaman 1/4 müdür?

Hayır. Eşin payı 1/4 sadece çocuklarla (1. zümre) birlikte mirasçı olduğunda geçerlidir. Ana-babayla (2. zümre) birlikteyse 1/2, 3. zümreyle birlikteyse veya tek başına mirasçıysa mirasın tamamına yakın bir kısmı (3/4 veya tamamı) eşe kalır.

Anlaşmalı boşanmış eski eşler birbirinin mirasçısı olur mu?

Hayır. Boşanma kararı kesinleştiği andan itibaren eşler birbirinin yasal mirasçısı olmaktan çıkar.

Üvey çocuklar miras payı alır mı?

Hayır, kural olarak üvey çocuklar (eşin önceki evlilikten olan çocukları) kan hısımlığı bulunmadığı için yasal mirasçı değildir; ancak evlat edinilmişlerse durumları evlatlık hükümlerine tabi olur.

Mirasçı sayısı belirsizse ne yapılmalı?

Mirasçıların kimler olduğu, Sulh Hukuk Mahkemesi’nden veya noterden alınacak mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ile resmî olarak tespit edilir. Hesaplama aracımız yalnızca ön bilgi amaçlıdır.

Miras payı ile saklı pay aynı şey midir?

Hayır. Miras payı, mirasçının kanunen alacağı tam payı ifade ederken; saklı pay, bu payın mirasbırakanın tasarruflarıyla dahi dokunulamayacak asgari kısmını ifade eder. Saklı pay her zaman miras payından daha düşük veya ona eşittir.

Torunlar hangi durumda mirasçı olur?

Bir çocuk, mirasbırakandan önce vefat etmişse, o çocuğun payı halefiyet yoluyla kendi altsoyuna (torunlara) eşit olarak geçer.

Sonuç

İlgili Hesaplama Araçlarımız: Saklı Pay ve Tenkis Hesaplama ve Nafaka Hesaplama araçlarımızı da inceleyebilirsiniz.

Miras payı hesaplaması, zümre sistemi ve sağ kalan eşin değişken payı nedeniyle karmaşık görünse de belirli, nesnel kurallara dayanır. Yukarıdaki hesaplama aracı, TMK m.495-501 hükümlerine göre yaklaşık bir sonuç sunar; ancak mirasçılık belgesi çıkarılması, terekenin tespiti ve olası ihtilafların çözümü için uzman bir avukatla çalışmanız önemle tavsiye edilir.

Bu rehberde yer alan bilgiler genel niteliktedir ve bir hukuki danışmanlık hizmeti yerine geçmez. Somut olayınızın özelliklerine göre haklarınızı öğrenmek ve en doğru şekilde korumak için bir avukattan profesyonel destek almanız faydanıza olur.